Türkiye’nin en verimli tarım arazilerine sahip olan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) bölgesinin merkezi Şanlıurfa’da, tarımda çevreci ve sürdürülebilir üretim uygulamaları hızla yaygınlaşmaktadır. Anız yakmadan ve toprağı sürmeden gerçekleştirilen doğrudan ekim yöntemi, hem toprak verimliliğini korumakta hem de yakıt, zaman ve iş gücü tasarrufu sağlamaktadır.
Hasat sezonunun başlamasıyla birlikte birçok bölgede yeniden gündeme gelen anız yangınlarına karşı, Şanlıurfa’da alternatif üretim yöntemleri uygulanmaktadır. Toprağın organik maddesini yok ederek verim kaybına yol açan, hava kirliliğini artıran ve ekolojik dengeyi olumsuz etkileyen anız yakma uygulamasının yerine doğrudan anıza ekim yöntemi tercih edilmektedir.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (GAPTAEM) iş birliğiyle 2025 yılında başlatılan doğrudan anıza ekim çalışmaları olumlu sonuçlar vermektedir. Buğday ve arpa hasadının ardından tarlalar yakılmadan, özel doğrudan ekim mibzerleriyle soya fasulyesi, mısır, susam ve pamuk ekimi gerçekleştirilmektedir. Şanlıurfa Akıllı Tarım Projesi kapsamında yürütülen uygulamada, hasat sonrası tarlada kalan bitki artıklarının bulunduğu toprak yapısı bozulmadan ekim yapılmakta. Bu sayede toprak nemi korunurken, yakıt tüketimi, işçilik ve üretim maliyetleri de önemli ölçüde azalmaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından uzun süredir yürütülen çalışmalar kapsamında geliştirilen doğrudan ekim uygulaması, toprağın biyolojik yapısını koruyarak organik madde miktarının artmasına katkı sağlamaktadır. Uzmanlar, sürekli toprak işlemenin neden olduğu erozyon ve toprak yorgunluğunun bu yöntemle büyük ölçüde önlenebildiğini vurgulamaktadır.
Yeni nesil doğrudan ekim mibzerleri sayesinde tarla sürülmeden ve anız yakılmadan tohumlar doğrudan toprağa bırakılmaktadır. Hasat sonrası tarlada kalan anız örtüsü, toprağı güneşin olumsuz etkilerinden korurken su kaybını azaltmakta ve toprağın doğal yapısının korunmasına katkı sunmaktadır.
Yetkililer, doğrudan anıza ekim uygulamasının yaygınlaşmasıyla birlikte hem toprağın korunacağını hem de sürdürülebilir tarım hedeflerine önemli katkı sağlanacağını ifade etmektedir. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetleri Dairesi Başkanı Halil Hatipoğlu, proje ile ilgili açıklamasında, "Geçen yıl ortak anıza ekim projesini başlattık. 2026 yılında bunu genişleterek hem anıza mısır hem anıza soya ve anıza susam ile daha da büyüteceğiz. Çiftçilerimiz anızlarını yakmadığı için yakıt, işçilik ve zaman tasarrufu sağlıyor. Anıza ekim yapabilen 2 mibzeri belediyemizin envanterine kazandırdık. Bu projeyi GAP İdaresi Başkanlığı'nın desteği ile gerçekleştiriyoruz. Bu tür çalışmalarımız devam edecektir," dedi.
Ürün çeşitliliğinin arttığını belirten GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Merkezi Yüksek Ziraat Mühendisi Ahmet Çıkman ise, "Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ve GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü olarak ortak bir çalışma yürütüyoruz. Geçen yıl buğday anızına mısır ekimi gerçekleştirdik. Bu yıl ise buğday anızına hem soya hem de mısır ve susam ekimini gerçekleştirdik. Amacımız, hem ekonomik yönden çiftçilere katkı sağlamak hem de çevreye zarar vermemektir," ifadelerini kullandı.
ANIZ YAKMADAN VE TOPRAĞI SÜRMEDEN GERÇEKLEŞTİRİLEN DOĞRUDAN EKİM YÖNTEMİ SAYESİNDE HEM TOPRAK VERİMLİLİĞİ KORUNUYOR HEM DE YAKIT, ZAMAN VE İŞ GÜCÜ TASARRUFU SAĞLANIYOR.
