Sivas'ın kent merkezindeki önemli inanç turizmi noktalarından Yukarı Tekke Kayalıkları, kapsamlı bir güçlendirme projesiyle güvenli hale getiriliyor.
Emeviler döneminin ünlü komutanı Abdulvahap Gazi'nin türbesi ve tarihi mezarlıkları bünyesinde barındıran, yaklaşık 52 metre yüksekliğindeki bölgede yürütülen kaya ıslahı ve zemin güçlendirme çalışmalarında yüzde 90 fiziki ilerleme sağlandı.
AFAD koordinasyonunda sürdürülen projenin eylül ayında tamamlanması planlanıyor.
Kaya düşmesi riskine karşı çelik ağ sistemi
İklim koşullarındaki değişim, aşırı yağış ve yoğun kar yağışının etkisiyle kaya düşmesi riskinin arttığı bölgede, uzman ekipler tarafından kapsamlı bir çalışma yürütülüyor.
Erozyon ve aşınma nedeniyle hareket etme riski bulunan şevler temizlenirken, endüstriyel dağcılar halatlar yardımıyla kayalık yüzeylere özel çelik tel örgüler yerleştirdi.
Riskli kütlelerin kontrol altına alınması amacıyla çelik ağ ve bohçalama yöntemleri uygulanırken, zemin de kademeli kaya dolgu yöntemiyle güçlendiriliyor.
100 metreden uzun gabion duvar inşa edildi
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar, projenin farklı mühendislik yöntemlerinin bir arada kullanıldığı hibrit bir model olduğunu belirtti.
Projede taban genişliği yaklaşık 7,5 metre, üst genişliği 4,2 metre ve yüksekliği 7,5-8 metreye ulaşan, uzunluğu 100 metrenin üzerinde olan büyük bir gabion duvar oluşturuldu.
Bölgede yapılan teknik incelemelerde jips yapısından kaynaklanan bazı obruk ve boşluklar da tespit edildi. Bu alanlarda epoksi uygulamasıyla güçlendirme yapılırken, serbest durumdaki riskli kaya parçaları taşlama yöntemiyle temizlendi.
Tatar: Eylül ayında tamamlamak istiyoruz
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar, Yukarı Tekke'nin Sivas açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, bölgede değişen iklim koşulları ve aşırı yağışlar nedeniyle risklerin arttığını ifade etti.
Tatar, proje hazırlıklarının 2025'in başında başladığını ve çalışmaların mart ayında sahada fiilen hayata geçirildiğini belirterek, projenin eylül ayında tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.
Çalışmaların yalnızca kayalık alanı değil, çevredeki yerleşim alanları ve kamu yapılarının güvenliğini de ilgilendirdiği belirtildi.
Tarihi cami sensörlerle 7/24 takip edilecek
Yukarı Tekke'nin üst bölümünde bulunan Abdulvahabi Gazi Camisi'nin güvenliği de projenin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Cami çevresindeki kayalıkların sağlamlaştırılması amacıyla ankraj sistemleri kurulurken, projenin son aşamasında cami ve müştemilat çevresine sensörler yerleştirilmesi planlanıyor.
Bu sistem sayesinde yapıda meydana gelebilecek olası deformasyon ve hareketliliklerin 7 gün 24 saat takip edilmesi hedefleniyor.
Bölgenin tarihi görünümünün korunmasına yönelik seçeneklerin de değerlendirildiği, ancak projede önceliğin teknik güvenlik ve sağlamlık olduğu ifade edildi.
Jips kaya yapısı çalışmaları zorlaştırdı
Projenin teknik danışmanı Kapadokya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Candan Gökçeoğlu, Yukarı Tekke'deki kaya yapısının çalışmaları güçleştirdiğini belirtti.
Bölgede bulunan jips kayasının suda çözünebilen bir yapıya sahip olduğunu ve çimento kullanımını da zorlaştırdığını anlatan Gökçeoğlu, bu nedenle farklı mühendislik alternatiflerinin değerlendirildiğini söyledi.
Estetik görünümün korunmasıyla güvenlik ihtiyacının birlikte ele alındığını belirten Gökçeoğlu, yaklaşık 10-15 farklı proje seçeneğinin değerlendirildiğini ve mevcut hibrit model üzerinde karar kılındığını aktardı.
Manevi merkezde güvenlik önlemleri artırılıyor
Yukarı Tekke Kayalıkları'nda özellikle cuma günleri yoğun ziyaretçi hareketliliği yaşanırken, proje tamamlandığında kaya düşmesi riskinin önemli ölçüde azaltılması amaçlanıyor.
Kayalık alandaki çalışmaların tamamlanmasının ardından Abdulvahabi Gazi Camisi ve çevresinde de restorasyon çalışmalarının yapılması planlanıyor.
Projeyle hem bölgenin manevi ve tarihi dokusunun korunması hem de ziyaretçilerin daha güvenli bir ortamda ibadet edebilmesi hedefleniyor.
