Sivas'ın Gemerek ilçesinde tarihi mirasın korunmasına yönelik alınan karar, tarım arazilerinin kullanımını da yakından ilgilendiriyor. Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 23 Ekim 2026 tarihli ve 11831 sayılı kararı, 13 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Kararla birlikte Dendil köyündeki mevcut arkeolojik sit alanına yeni parseller dahil edildi ve Killik Mevkii Tümülüsü birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendi.
Koruma alanı genişletildi, 7 parsel daha kapsama alındı
Dendil köyünde bulunan kaya mezarları, kaya yerleşim mekânları ve tümülüsün yer aldığı bölge, 26 Eylül 2025 tarihli kararla birinci derece arkeolojik sit alanı ilan edilmişti.
Bu karara yapılan itirazın ardından Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu tarafından yeniden değerlendirme süreci başlatıldı.
İncelemeler sonucunda mevcut tescil kararının geçerliliği korunurken, arkeolojik alanla bütünlük oluşturduğu belirlenen yeni taşınmazların da koruma sınırlarına dahil edilmesi kararlaştırıldı.
Bu kapsamda Dendil köyündeki 195 ada 17, 19 ve 20 numaralı parseller ile 207 ada 1, 2, 3 ve 67 numaralı parseller birinci derece arkeolojik sit alanına dahil edildi.
Özel mülkiyetteki tarlalar da koruma kapsamına girdi
Kararın dikkat çeken bölümlerinden biri de Killik Mevkii Tümülüsü'ne ilişkin düzenleme oldu.
Kurul, özel mülkiyete ait tarla vasfındaki 201 ada 8 ve 27 numaralı parseller ile Hazine mülkiyetindeki taşlık vasıflı 201 ada 26 numaralı parselde bulunan tümülüsü birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescilledi.
Tapu kayıtlarına ilişkin düzenlemeye göre söz konusu üç parselin bir bölümünün Killik Tümülüsü birinci derece arkeolojik sit alanında kaldığı belirtilecek.
Tarlaların sürülmesine yönelik açık yasak
Kurul kararında arkeolojik sit alanları için farklı kullanım koşulları belirlendi.
Dendil Kaya Mezarları ve Kaya Yerleşim Mekânları alanında yeni tarım arazilerinin açılmasına izin verilmezken, yalnızca sınırlı mevsimlik tarımsal faaliyetlere olanak tanındı. Seracılık faaliyetlerinin devamı ise Koruma Bölge Kurulunun uygun görüşüne bağlandı. Dendil Tümülüsü ve Killik Mevkii Tümülüsü alanlarında ise daha sıkı bir düzenleme getirildi.
Bu alanlarda toprağın sürülmesine dayanan tarımsal faaliyetlerin yapılması ve yeni tarım alanlarının açılması yasaklandı.
Karar uyarınca mevcut ağaçlardan ürün alınabilecek ancak yeni ağaçlandırma yapılamayacak.
Yapılaşma ve kazı faaliyetlerine izin verilmeyecek
Birinci derece arkeolojik sit alanlarının korunmasına ilişkin hükümler kapsamında bölgede yeni yapılaşmaya izin verilmeyecek.
Bilimsel amaçlı çalışmalar dışında kazı yapılamayacak. Zorunlu altyapı uygulamaları ise ilgili müze müdürlüğünün ve varsa kazı başkanlığının görüşleri alınarak Koruma Bölge Kurulu tarafından değerlendirilecek.
Ayrıca koruma alanlarında taş, toprak ve kum alınması, maden veya taş ocağı açılması ve atık dökülmesi yasaklandı.
Taşınmazların birleştirilmesi veya bölünmesi gibi işlemler de kültür varlıklarına zarar vermemesi ve kuruldan izin alınması şartına bağlandı.
Tapu kayıtlarına sit alanı belirtmesi işlenecek
Resmî kararda taşınmazların tapu kayıtlarına ilişkin düzenlemelere de yer verildi.
Koruma sınırları içerisinde tamamen kalan parsellerin tapu kayıtlarına alanın tamamının birinci derece arkeolojik sit statüsünde bulunduğuna ilişkin belirtme işlenecek.
Koruma sınırlarının yalnızca bir bölümünü kapsadığı parsellerde ise taşınmazın ilgili kısmının sit alanında kaldığı kaydedilecek.
Bu işlemlerin ardından Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesi istendi.