Antalya’nın Akseki ilçesinde, Toros Dağları’nın yüksek kesimlerinde kekik hasadı başladı. Her yıl olduğu gibi bu yıl da kadın ve erkeklerden oluşan gruplar, sabahın erken saatlerinde dağlara çıkarak doğal ortamda yetişen kekikleri topluyor.
Akseki’nin 800 ile 2 bin metre rakım arasındaki dağlık bölgelerinde yetişen kekikler, vatandaşların geçim kaynaklarından biri haline geliyor. Kimi vatandaşlar topladığı kekikleri kendi kışlık ihtiyacını karşılamak için kullanırken, kimi vatandaşlar ise hazırladıkları kekik demetlerini satarak aile bütçesine katkı sağlıyor. Bir demet kekik yaklaşık 50 liradan alıcı buluyor. Kekik toplarken bitkinin köklerine zarar vermemeye özen gösteren vatandaşlar, kekikleri bıçak veya makas yardımıyla kesiyor. Toplanan kekikler daha sonra kurutularak kış aylarında kullanılmak üzere saklanıyor veya satışa sunuluyor.
Kekik toplamak geleneksel bir faaliyet
Akseki’nin Göktepe Yaylası’na her yıl olduğu gibi bu yıl da kekik toplamaya gelen Ayşe Çelik, kekik toplamanın kendileri için yıllardır devam eden bir gelenek olduğunu belirtti. Çelik, "Her yıl kekik zamanı geldiğinde Göktepe Yaylası’na çıkarak kekiklerimizi topluyoruz. Hem kendi ihtiyacımızı karşılıyoruz hem de fazla topladığımız kekikleri satarak aile bütçemize katkı sağlıyoruz. Burada doğal ortamda yetişen kekiklerin kokusu ve aroması çok farklı. Kekik toplamak bizim için hem gelenek hem de önemli bir gelir kaynağı" dedi.
Akseki kekiği dünya standartlarında
Akdeniz Üniversitesi’nden emekli olan, yaklaşık 30 yıldır kekik ve kekik yağı üzerine bilimsel çalışmalar yürüten Prof. Dr. Oktay Yeğen, Akseki ve çevresinde yetişen karabaş kekiğinin önemli özelliklere sahip olduğunu belirtti. Yeğen, özellikle Thymus spicata olarak bilinen karabaş kekiğinin kekik yağı açısından önemli bitkiler arasında bulunduğunu ifade etti.
Yeğen, "Yaklaşık 30 yıldır kekik yağı üzerinde çalışmalar yapıyorum. Kekik, Toros bölgesinde, özellikle Toros Dağları’nda yöresel olarak yetişiyor. Yaptığımız çalışmalarda kekik yağı elde edilen 20’den fazla bitki türü üzerinde araştırmalar gerçekleştirdik. Bunlar içerisinde Thymus spicata en önemli türlerden birisidir. Akseki ve civarında, Toros bölgesinde yetişmektedir" dedi.
Akseki kekiğinin özellikle içerdiği karvakrol oranıyla dikkat çektiğini belirten Yeğen, "Akseki’de yetişen kekiklerden elde edilen yağlarda karvakrol oranı yüzde 70’in üzerinde olabiliyor. Bu nedenle biyosidal özelliğinin yüksek olduğunu değerlendiriyoruz" şeklinde konuştu.
Türkiye’nin kekik üretimi ve ihracatında dünyada önemli bir konumda bulunduğunu belirten Yeğen, dünya genelinde yaklaşık 100 bitkinin "kekik" adıyla anıldığını, Türkiye’de ise bunların yaklaşık 33 çeşidinden kekik yağı elde edildiğini söyledi. Yeğen, Türk kekiğinin başta Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye ihraç edildiğini kaydetti.
Toros Dağları’nın doğal ortamında yetişen kekik, Akseki’de hem yöre halkının geleneksel geçim kaynaklarından biri olmayı hem de Türkiye’nin önemli tarımsal ve aromatik bitkilerinden biri olmayı sürdürüyor.
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ'NDEN EMEKLİ OLAN, YAKLAŞIK 30 YILDIR KEKİK VE KEKİK YAĞI ÜZERİNE BİLİMSEL ÇALIŞMALAR YÜRÜTEN PROF. DR. OKTAY YEĞEN, AKSEKİ VE ÇEVRESİNDE YETİŞEN KARABAŞ KEKİĞİNİN ÖNEMLİ ÖZELLİKLERE SAHİP OLDUĞUNU SÖYLEDİ.
