Trabzon'un Ortahisar ilçesinde, geçirdiğimiz hafta sonu yaşanan istinat duvarı çöküşü, benzer olayların il genelindeki diğer büyük taş istinat duvarlarında da yaşanabileceğini gündeme getirdi. Bu kapsamda, tüm istinat duvarlarının incelenmesi gerektiği ifade ediliyor.
21 Haziran günü, Ortahisar'a bağlı Karşıyaka Mahallesi'nde meydana gelen göçme olayıyla ilgili olarak, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Trabzon Şubesi teknik bir değerlendirme paylaştı. Yaklaşık 12 metre yüksekliğindeki taş istinat duvarının çökmesi; malzeme kalitesinden drenaj sistemine, proje hatalarından denetim eksikliklerine kadar birçok mühendislik kusuruyla ilişkilendirildi.
İMO Trabzon Şube Başkanı Mustafa Tiryaki, olayda can kaybı ya da yaralanmanın olmamasının en büyük teselli olduğunu belirtirken, bu durumun kentin diğer benzer yapıları için önemli bir uyarı niteliği taşıdığına dikkat çekti. İlk incelemeler, çökmenin yüzeysel hasardan çok daha derin mühendislik problemlerinden kaynaklandığını gösteriyor.
Açıklamalara göre, göçmenin öncelikli sebepleri arasında kullanılan çimento harcının yetersizliği ön plana çıkıyor. Taş blokları arasındaki harcın zamanla dayanımını kaybetmesi, duvarın bütünlüğünü bozmuş ve taşıma kapasitesini azaltmış durumda. Yüksek istinat yapılarında malzeme kalitesinin önemi bir kez daha vurgulandı.
Buna ek olarak, drenaj sisteminin de işlevini yerine getiremediği ifade edildi. Trabzon'un yağışlı ikliminin etkisiyle istinat duvarının arkasında biriken suyun kontrollü bir şekilde tahliye edilmesi gerektiği, mevcut yapıdaki "barbakan" adı verilen deliklerin tıkanmasının bu durumun başlıca nedeni olduğu kaydedildi.
İMO'nun değerlendirmelerine göre, taş istinat duvarının geoteknik mühendisliği kurallarına uygun olarak projelendirilmediği de belirtiliyor. 12 metre yüksekliğindeki bu yapının, daha geniş bir temel oturumuna ve yukarıya doğru daralan bir kesite sahip olması gerektiği ifade ediliyor. Ancak mevcut duvarın kesit boyutlarının gerekli mühendislik kriterlerini karşılamadığı vurgulanmakta.
Bu tür yapısal risklerin önlenmesi için, ilgili idarelerin hızlı bir durum tespiti yapması ve mühendislik faaliyetlerinin daha titiz bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Kalitesiz malzeme ile inşa edilen yapılar, şehirler ve vatandaşlar için ciddi tehditler oluşturmakta. Taş istinat duvarlarının güvenli bir şekilde hizmet verebilmesi; doğru hesaplamalara, malzeme seçimlerine ve sıkı denetim mekanizmalarına bağlıdır.
TRABZON’UN ORTAHİSAR İLÇESİNDE GEÇTİĞİMİZ HAFTA SONU YAŞANAN İSTİNAT DUVARI ÇÖKME VAKASININ BENZERLERİNİN İL GENELİNDEKİ DİĞER BÜYÜK ÖLÇEKLİ TAŞ İSTİNAT DUVARLARINDA DA YAŞANABİLECEĞİ BELİRTİLEREK TÜM İSTİNAT DUVARLARININ İNCELENMESİ ÇAĞRISINDA BULUNULDU.
