Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı Yanıkdağ köyünde bulunan yaklaşık 70 yıllık çay ağacı, sıra dışı görüntüsüyle dikkat çekiyor. Hasan Bekir'e ait çay bahçesinde yer alan ve yıllar boyunca budanmadan doğal gelişimini sürdüren ağaç, yaklaşık 5 metre yüksekliğe ve 70 santimetre gövde çapına ulaşarak bölgenin en dikkat çekici doğal değerlerinden biri haline geldi.
Köy sakinlerinin yanı sıra çevre illerden gelen ziyaretçilerin de ilgi gösterdiği çay ağacı için koruma ve tanıtım çalışmaları gündeme geldi.
Uzmanlardan koruma ve tescil önerisi
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Yüksek, bölgede yaptığı incelemelerde bu büyüklükteki çay ağaçlarının Doğu Karadeniz'de yok denecek kadar az olduğunu söyledi.
Yürütülen envanter çalışmalarında Rize'de benzer özelliklere sahip yalnızca iki çay ağacının tespit edildiğini belirten Yüksek, alanın ekolojik yapısı, toprak özellikleri ve peyzaj değerine ilişkin kapsamlı değerlendirmeler yaptıklarını ifade etti.
"Çayın Türkiye'deki serüvenine tanıklık ediyor"
Prof. Dr. Yüksek, söz konusu ağacın yalnızca yaşından dolayı değil, taşıdığı genetik miras nedeniyle de büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
İklim değişikliklerine onlarca yıl boyunca tanıklık eden ağacın güçlü bir gen kaynağı niteliğinde olduğunu vurgulayan Yüksek, korunmasının bilimsel çalışmalar açısından önemli katkılar sağlayacağını dile getirdi. Ağacın aynı zamanda fotoğraf tutkunları ve doğa ziyaretçileri için cazibe merkezi olabilecek özelliklere sahip olduğunu belirten Yüksek, ekoturizm rotalarına dahil edilmesinin bölge turizmine de değer katacağını ifade etti.
Dedesinden kalan hatırayı bugüne taşıdı
Bahçenin sahibi Hasan Bekir ise ağacın yaklaşık 70 yıl önce dedesi Ali Bekir tarafından oluşturulan ilk çay bahçesinden bugüne ulaştığını anlattı.
Dedesinden kalan bu özel sürgünü yıllar boyunca bilinçli olarak budamadığını belirten Bekir, zaman zaman yoğun kar yağışı nedeniyle zarar görmesine rağmen ağacın yaşamını sürdürdüğünü söyledi.
Ağacın her geçen yıl daha fazla ziyaretçi çektiğini ifade eden Bekir, yetkili kurumların bu tarihi değere sahip çıkmasını istediklerini belirterek, ağacın anıt ağaç statüsünde koruma altına alınmasının hem gelecek nesiller hem de bölgenin tanıtımı açısından önemli olacağını dile getirdi.
Köy halkı da tescil edilmesini istiyor
Yanıkdağ köyü sakinlerinden Mehmet Çakıroğlu da ağacın büyüklüğünün görenleri şaşırttığını söyledi.
Çay tarımının bölgenin en önemli geçim kaynağı olduğunu hatırlatan Çakıroğlu, ağacın geçmişten günümüze ulaşan önemli bir kültürel miras niteliği taşıdığını belirterek, resmi olarak anıt ağaç ilan edilmesi halinde bölgeye olan ilginin daha da artacağına inandıklarını ifade etti.
Hem doğal miras hem turizm değeri
Uzmanlar, anıt ağaç olarak tescillenmesi planlanan 70 yıllık çay ağacının yalnızca Rize'nin doğal mirası açısından değil, Türkiye'de çay tarımının tarihini belgeleyen önemli canlı örneklerden biri olduğunu vurguluyor. Koruma altına alınması halinde ağacın, ekoturizm, doğa fotoğrafçılığı ve kırsal turizm açısından yeni bir çekim noktası haline gelmesi bekleniyor.
