an'ın Erciş ilçesinde bulunan Çelebibağı Selçuklu Mezarlığı'nda yürütülen kazı ve restorasyon çalışmaları, bölgenin yüzyıllardır sakladığı tarihi mirası yeniden ortaya çıkarıyor. Restorasyon kapsamında hem tahrip olan mezar taşları onarılıyor hem de toprak altında kalan yeni mezar taşları gün yüzüne çıkarılıyor.
Selçuklu döneminin izleri korunuyor
Van Gölü kıyısındaki Çelebibağı Mahallesi'nde yaklaşık 30 dönümlük alana yayılan tarihi mezarlıkta çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Van Valiliği'nin desteğiyle geçen ay yeniden başlatıldı.
Van Müze Müdürlüğü başkanlığında sürdürülen projede, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış'ın bilimsel danışmanlığında arkeologlar, sanat tarihçileri, restoratörler, konservatörler, mimarlar ve epigrafi uzmanlarından oluşan ekip görev yapıyor.
Yeni mezar taşları ortaya çıkarılıyor
Bitlis'teki Ahlat ve Van'ın Gevaş ilçelerindeki Selçuklu mezarlıklarıyla aynı kültürel geleneği yansıtan alanda yürütülen kazılarda yaklaşık 50 santimetrelik derinliğe ulaşıldı.
Çalışmalar kapsamında şimdiye kadar 15 mezar taşı gün yüzüne çıkarılarak zemin blokajı güçlendirildi. Yüzeylerinde biyolojik oluşumların yoğunlaştığı beş mezar taşında ise liken temizliği yapıldı. Yaklaşık 2,5 metre yüksekliğe ulaşan taşlar, hem restore ediliyor hem de üzerlerindeki kitabe ve bezemeler bilimsel yöntemlerle inceleniyor.
"Her mezar taşı ayrı bir tarih belgesi"
Doç. Dr. Ercan Çalış, yürütülen çalışmaların yalnızca fiziksel restorasyondan ibaret olmadığını belirterek, aynı zamanda Türk-İslam medeniyetine ait önemli bir kültürel mirasın korunmasını amaçladıklarını ifade etti.
Mezar taşlarının zaman içinde doğal etkenler ve bakımsızlık nedeniyle zarar gördüğünü belirten Çalış, taşların özgün konumlarına kavuşturulduğunu ve yüzeylerini kaplayan likenlerin temizlenerek kitabelerin okunabilir hale getirildiğini söyledi.
Her mezar taşının kendine özgü süsleme anlayışına sahip olduğunu vurgulayan Çalış, kitabelerin dönemin sosyal yaşamı, inanç dünyası ve sanat anlayışı hakkında önemli bilgiler sunduğunu ifade etti.
Kültür ve inanç turizmine kazandırılması hedefleniyor
Orta Çağ dönemine tarihlenen mezarlığın, Selçuklu sanatını yansıtan zengin taş işçiliğiyle dikkat çektiğini belirten Çalış, Erciş'te ağırlıklı olarak yöreye özgü kireç taşı kullanıldığını, Ahlat'ta ise andezit taşının tercih edildiğini hatırlattı.
Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından Çelebibağı Selçuklu Mezarlığı'nın kültür ve inanç turizmi açısından önemli bir destinasyon haline gelmesinin hedeflendiğini ifade eden Çalış, alanın sahip olduğu tarihi ve sanatsal değerlerle adeta açık hava sanat galerisi niteliği taşıdığını kaydetti.
