Antalya’nın Akseki ilçesinde, yaz aylarında yüksek rakımlı yaylalarda yaşayan Yörükler, atalarından miras kalan hayvancılık geleneklerini sürdürmeye çalışıyor. Ancak geçmişte büyük ekonomik değere sahip olan keçi ve koyun kılları, artık alım bulmadığı için çoğu zaman çöpe atılıyor.
Yaylalarda geleneksel kırkım mesaisi
Manavgat ve Akseki çevresinden yaylalara göç eden Yörük aileleri, sıcak yaz aylarında hayvanlarını rahatlatmak amacıyla geleneksel kırkım çalışmalarını başlatıyor. Aile fertleri ve akrabaların birlikte katıldığı bu çalışmalar, sürüdeki hayvan sayısına bağlı olarak 10-15 gün sürebiliyor. Akseki’de hayvancılık yapan Bayram Yüksel, yaptığı açıklamada, yüksek kesimlerden aşağıya inmeye başlama zamanının yaz aylarının sonları olduğunu belirtti.
Hayvancılık zor bir meslek
Bayram Yüksel, hayvancılığın oldukça zor bir iş olduğunu ifade ederek, "Yaz aylarında hayvanlarımızı otlatmak için yaylaya çıkıyoruz. Eskiden keçi ve koyunların kılları büyük bir gelir kaynağıydı, şimdi ise kimse alıcı gelmiyor," dedi. Bir başka katılımcı olan Mehmet Kara, kırkımın her yıl düzenli olarak yapılması gerektiğini ve bu işlem sayesinde hayvanların daha rahat ettiğini dile getirdi.
Bırakılan gelenekler ve kaybolan değerler
Duran Topaca ve ailesi de her yıl hayvanlarıyla birlikte aynı yola düşerek yaylaya çıkıyor. Doğduğu günden bu yana hayvancılıkla uğraştığını belirten Topaca, "Eskiden kıllar para ederdi. Şimdi ise kıllar çöpe gidiyor," diye konuştu. Eşi Selli Topaca, geçmişte kılların çul dokuma ve çadır yapımında kullanıldığını belirtirken, şimdi bu gelenekten eser kalmadığını vurguladı. Yörük kültürü, bu gelenekler sayesinde hayat buluyordu ancak bu zengin miras gün geçtikçe kayboluyor.
Yaylalarda gerçekleştirilen keçi kırkımı, sadece hayvanların yaz sıcaklarında daha rahat etmesini sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda Yörüklerin imece ve dayanışma kültürü için de büyük önem taşıyor. Yaz boyunca hayvanlarını otlatan Yörükler, eylül ayında daha düşük rakımlı bölgelere inmek üzere hazırlık yapıyorlar.
Eskiden çul dokuma ve kıl çadırda kullanılan koyun kılları artık çöpe gidiyor
