Türkiye'nin yeşil mercimek üretiminde öncü olan Yozgat, bu değerli bakliyatın tarım geçmişinin Geç Bronz Çağı'na kadar uzandığını ortaya koydu. Kentte gerçekleştirilen arkeolojik kazılar ve yerel üreticilerin açıklamaları, binlerce yıldır devam eden bir tarım kültürünü gözler önüne seriyor.
Sorgun ilçesinde yer alan Uşaklıhöyük'teki kazılarda elde edilen buluntular, bölgedeki mercimek tarımının derin köklerini kanıtlar nitelikte. Brown Üniversitesi Doktora Araştırmacısı Lorenzo Castellano, Geç Bronz Çağı'na tarihlenen tahıl ve bakliyat kalıntılarına ulaştıklarını belirterek, "Uşaklıhöyük’ün çevresinde yürütülen tarımsal faaliyetlerle ilgili pek çok bilgiye sahibiz. Mikroskop altında incelediğimiz küçük botanik parçaları, arpa, buğday ve mercimek gibi ürünlerin varlığını gösteriyor. Tarımsal faaliyetlerdeki süreklilik gözlemleniyor," ifadelerini kullandı.
Castellano, tahıl ürünlerinin günümüzle olan bağlantısına da dikkat çekerek, "Uşaklıhöyük'te ele geçirilen tahıllar, o dönemde de arpa, buğday ve mercimek gibi ürünlerin önemli olduğunu kanıtlıyor. Bugün dahi buğday ve mercimek ekimi devam etmekte. Mercimek, Orta Anadolu iklimine uyum sağlayan bir baklagil türü olarak öne çıkıyor," dedi.
Dişli köyü ise yörenin yeşil mercimeğin kalbi olarak anılıyor. Dişli Köyü Muhtarı Mesut Uğurluoğlu, "Yeşil mercimek, yüksek protein içeriği ile buğdaydan daha avantajlı bir ürün. Günümüzde tarım amaçlı üretim süreci büyük değişim gösterdi. Önceleri aile ihtiyaçlarını karşılamak için yapılan ekimler şimdi ticari amaçlar taşımakta," diyerek, mercimeğin geçmişten günümüze sahip olduğu önemi vurguladı.
Köy sakinlerinden Haşim Nazlıoğlu, tarla hasat sürecinin yoğun bir şekilde devam ettiğini belirterek, "Şu an mercimek hasadı yapıyoruz. Biçtiğimiz ürünler tarlada bir hafta kuruduktan sonra patoz işlemine geçeceğiz. Mercimek, Dişli köyü için vazgeçilmez bir ürün," dedi ve bölgedeki üretimin önemine dikkat çekti.
Ayrıca, Anadolu topraklarının binlerce yıl önce Hititler döneminde yeşil mercimekle dolup taştığını hatırlatarak, günümüzde modern tarım tekniklerinin bu geleneksel ürünle Yozgat ekonomisini desteklemeye ve Türkiye’nin protein ihtiyacını karşılamaya devam ettiğini ifade etti.
UŞAKLIHÖYÜK’TEKİ ARKEOLOJİK KAZILARDA ELDE EDİLEN KEŞİFLER, BÖLGEDEKİ MERCİMEK TARIMININ KÖKLÜ GEÇMİŞİNİ KANITLIYOR.
