SELİM ERCAN / ANKARA
Nadir Toprak Elementleri (NTE) araştırılması ve yenilik kapasitesinin geliştirilmesine yönelik 14 milyon Avroluk AB projesi onaylandı. MTA, Munzur Üniversitesi ve TENMAK'ın dahil olduğu projeyle, üretimden nihai kullanıma kadar ulusal çapta ihtiyaç duyulan nadir toprak elementleri güvenilir ve kesintisiz bir şekilde temin edilecek.
Proje kapsamında, KOBİ'ler, imalat sanayi, Ar-Ge merkezleri, girişimciler, yatırımcılar ve kamu kurumları tarafından NTE sektörünün yurt içi gelişimi için gerekli altyapının kurulumu ve teknik bilgi aktarımları sağlanacak. Çeşitli teknik danışmanlık hizmetleri ve laboratuvar kurulumlarının da planlandığı projede, pek çok kritik sektörde kullanılan nadir toprak elementinin yerli üretimlerle imkanı için geniş katılımlı bir Ar-Ge ekosistemi kurulacak.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, bir grup gazeteciye yaptığı açıklamada, proje kapsamında üç temel faaliyetin gerçekleştirileceğini ifade ederek, "Günümüzde başta elektrikli araçlar olmak üzere rüzgar türbinleri, fiber optik kablolar, güneş panelleri, bilgisayar ve cep telefonları gibi pek çok üründe NTE'lerden yararlanıyoruz. Tedarik riski olan bir ürün. Bu alandaki dışa bağımlılığımızı ortadan kaldırmak, ileri teknoloji ürünlerdeki yerlilik oranının artırılması açısından önemli. Çevre dostu yöntemlerle mevcut kaynaklarımızdan ihtiyacımızın önemli bir kısmını giderebilecek kapasiteye sahibiz. Türkiye'nin en büyük iki NTE cevherleşme sahasından yüksek saflıkta elde edeceğimiz ürünlerle, bu alandaki ham madde ve tedarik kaynaklarını önemli oranda yerlileştirmiş olacağız" değerlendirmesinde bulundu.
Projeyle, sadece jeolojik kaynaklardan değil, geri dönüşüm yöntemiyle de NTE elde edileceğini belirten Dönmez, "Yurt içinde yüksek miktarda NTE içeren mıknatıs, batarya ve LED sistemleri gibi elektronik atıkların geri dönüşümlerini sağlayarak, doğrudan imalat sanayinde kullanabileceğimiz yüksek saflıkta ürünler elde edeceğiz" açıklamasında bulundu.
Proje kapsamında, yerli otomobilin elektrik motoru, rüzgar türbinleri, bilgisayar ve cep telefonları gibi sektörlerde ihtiyaç duyulan ve kritik öneme sahip olan "NdFeB Mıknatısı"nın yerli imkanlarla üretileceğini açıklayan Dönmez, "İmalat sanayi için yüksek katma değerli ürünler geliştirip, patentlerini alacağız. Yurt içi laboratuvarlarda NTE'ler için kullanılacak referans malzeme üretimini de yine yerli imkanlarla sağlayacağız" dedi.
AB desteğiyle yürütülecek projeyle ulusal çapta hizmet verebilmesi ve uluslararası standartları karşılaması adına laboratuvar akreditasyonları sağlanacak. NTE sektörünün gelişmesinde önemli role sahip hedef grupların analizleri yapılacak ve böylece ulusal düzeyde NTE'lere dair farkındalık ve bilinirlik düzeyi yükseltilecek.
