Avrupa Birliği (AB) ile ABD arasında imzalanan ticaret anlaşması, Washington’da tarifelere ilişkin yaşanan hukuki belirsizlik nedeniyle yeniden tartışma konusu oldu. Avrupa Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, mevcut şartların değiştiğini belirterek anlaşmaya ilişkin planlanan oylamanın ertelenmesini teklif etti.
“ABD’de Gümrük Vergisi Kaosu Var”
Lange, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada ABD’de tarifelere ilişkin ciddi bir belirsizlik yaşandığını ifade etti. ABD yönetiminde tam anlamıyla bir “gümrük vergisi kaosu” olduğunu belirten Lange, mevcut durumda tarifelerin geleceğine dair net bir tablo bulunmadığını vurguladı.
Yasal Zemin Değişti
Lange, AB-ABD ticaret anlaşmasının dayandığı hukuki çerçevenin son gelişmelerle birlikte değiştiğini söyledi. Özellikle ABD Yüksek Mahkemesi’nin aldığı kararın ardından anlaşmanın temel varsayımlarının sarsıldığını ifade etti.
Supreme Court of the United States, 20 Şubat’ta verdiği kararda, ABD yönetiminin ek gümrük vergilerini dayandırdığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) başkana doğrudan tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti.
Trump’tan Yeni Tarife Hamlesi
Mahkeme kararının ardından ABD Başkanı Donald Trump, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesine dayanarak küresel ölçekte önce yüzde 10, ardından yüzde 15 oranında geçici gümrük tarifesi uygulanacağını açıkladı.
Lange, bu adımın daha önce varılan anlaşmanın ihlali anlamına gelip gelmediğinin henüz netleşmediğini belirterek, “Daha fazla ilerleme sağlanmadan önce hukuki açıklık ve kesin taahhütler gerekiyor” dedi.
Oylama Askıya Alınabilir
Avrupa Parlamentosu’nun, İskoçya’daki Turnberry’de tamamlanan ve kamuoyunda “Turnberry Anlaşması” olarak anılan AB-ABD ticaret mutabakatını onaylaması bekleniyordu. Ancak Lange, ABD tarafından net bir hukuki değerlendirme sunulana kadar yasama sürecinin askıya alınmasını önereceğini açıkladı.
Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için hem Avrupa Parlamentosu hem de AB üyesi ülkelerin onayı gerekiyor.
AB’den Washington’a Açıklık Çağrısı
AB Komisyonu da yaptığı değerlendirmede, ABD’den tarifelere ilişkin planlarını açık biçimde ortaya koymasını ve daha önce üzerinde uzlaşılan “adil, dengeli ve karşılıklı yarar sağlayan” ticaret çerçevesine bağlı kalmasını istedi.
Brüksel, mevcut belirsizliğin transatlantik ticaret ve yatırımlar açısından öngörülebilirliği zayıflattığı görüşünde.
AB-ABD hattında yaşanan bu son gelişmeler, küresel ticaret dengeleri açısından yeni bir gerilim ihtimalini gündeme taşıdı.
