Avrupa Birliği Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, 5-6 Şubat tarihlerinde Türkiye’ye yapacağı ilk resmi ziyaret öncesinde AB-Türkiye ilişkilerine dair kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Kos, AB ile Türkiye arasındaki ilişkilerde mevcut koşullar doğrultusunda yeni bir bakış açısına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Göreve başladığı ilk günden itibaren Türkiye ile temas halinde olduğunu belirten Kos, Ankara ziyaretinin özellikle Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yürütülen yoğun temasların devamı niteliğinde olduğunu söyledi.
“Yeni Bir Bakış Açısının Zamanı Geldi”
Kos, açıklamalarında AB ve Türkiye ilişkilerinin mevcut küresel gelişmeler çerçevesinde yeniden ele alınması gerektiğini dile getirdi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmelerde benzer bir yaklaşımı dile getirdiğini hatırlatan Kos, dünyanın hızla değiştiğini ve küresel dengelerde önemli kırılmalar yaşandığını söyledi. Çin, Rusya ve ABD’nin çıkar alanlarını genişlettiğine dikkat çeken Kos, bu ortamda Avrupa ve Türkiye’nin konumunun önem kazandığını vurguladı.
Ekonomi, Göç ve Bölgesel İşbirliği
Kos, AB ile Türkiye arasındaki ilişkilerde birleştirici unsurların ayrıştırıcı unsurlardan fazla olduğunu belirtti. Ekonomilerin karşılıklı bağımlılığına dikkat çeken Komisyon Üyesi, göç alanında yaşanan gelişmelerin her iki tarafı da doğrudan etkilediğini ifade etti. Ayrıca Ukrayna ile imzalanması beklenen olası bir barış anlaşmasının, Karadeniz başta olmak üzere Avrupa’daki dengeleri etkileyeceğini ve Türkiye’nin bu süreçte önemli bir ortak konumunda olduğunu söyledi.
Güven İnşası Vurgusu
AB ve Türkiye arasındaki ilişkilerde güven inşasının temel unsur olduğuna işaret eden Kos, büyük değişimlerin kısa sürede gerçekleşmeyeceğini belirtti. Ziyareti sırasında önceliklerinden birinin taraflar arasında güven tesis etmek olduğunu vurgulayan Kos, Türkiye’de daha güçlü demokratik kurumlar görmek istediklerini ve bu yönde çalışacaklarını ifade etti.
Bağlantısallık Stratejisi ve Türkiye
Kos, AB’nin ulaşım, enerji, ticaret ve dijitalleşmeyi kapsayan bağlantısallık stratejisinde Türkiye’nin merkezi bir konumda yer aldığını belirtti. Avrupa’yı Orta Asya’ya bağlayan Orta Koridor’un Türkiye olmadan güçlendirilemeyeceğini dile getiren Kos, bu çerçevede Avrupa Yatırım Bankası’nın (EIB) Türkiye’ye yeniden dönmesinden duyduğu memnuniyeti paylaştı. Ankara ziyaretinde her biri 100 milyon avro değerinde iki projenin imzalanacağını ve bunun EIB’nin Türkiye’de yeniden faaliyete başlaması anlamına geldiğini söyledi.
Finansman ve Enerji Alanındaki Temaslar
Kos, yenilenebilir enerji alanında yatırımlar yapılacağını ve bu süreçte Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile Dünya Bankası’nın da önemli rol oynayacağını belirtti. Ziyareti kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile de görüşeceğini aktardı.
Ticaret, Gümrük Birliği ve Vize Konuları
AB’nin MERCOSUR ve Hindistan ile yaptığı ticaret anlaşmalarının Türkiye’ye etkilerine değinen Kos, AB-Türkiye ticaret hacminin bu ülkelerle yapılan ticaretten daha büyük olduğunu vurguladı. Gümrük Birliği’nin yaklaşık 30 yıldır güncellenemediğini hatırlatan Kos, ikili ticaretin geliştirilmesi için önemli fırsatlar bulunduğunu ifade etti. Ayrıca vize serbestisi konusunda Türkiye ile diyaloğun sürdüğünü, henüz tamamlanması gereken altı kriter bulunduğunu belirtti.
Savunma ve Güvenlik İşbirliği
Kos, Türkiye’nin NATO’nun ikinci büyük üyesi olarak Avrupa güvenliği açısından önemli bir ortak olduğunu söyledi. Türkiye’nin savunma sanayi kapasitesi ve Ukrayna savaşındaki rolüne dikkat çeken Komisyon Üyesi, belirli koşullar altında Türk şirketlerinin Avrupa’nın güvenlik ve savunma projelerinde yer alabileceğini ifade etti.
