ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington ile Tahran arasında yürütülen diplomatik temaslara ilişkin uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran stratejik bir açıklamada bulundu.
Bakan Rubio, İran’ın daha önce hiçbir şekilde pazarlık masasına getirmeyeceğini ilan ettiği nükleer programı konusunda geri adım attığını iddia etti. Tahran yönetiminin nükleer faaliyetlerine yönelik tutumunu esnettiğini öne süren Rubio, "İran, nükleer konuların bazı başlıklarında müzakereye onay verdi" ifadelerini kullandı.
Bölgede sağlanan geçici ateşkes ortamının ardından diplomatik kanallarda hareketlilik yaşanırken, Rubio'nun işaret ettiği uzlaşı sinyallerinin özellikle uranyum zenginleştirme oranları, nükleer tesislerin uluslararası denetime açılması ve mevcut zenginleştirilmiş uranyum stoklarının durumu gibi kritik teknik detayları kapsadığı belirtiliyor. İki ülke arasındaki ilişkiler, ABD'nin 2018 yılında Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA) olarak bilinen nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesi ve ağır ekonomik yaptırımları geri getirmesinden bu yana gergin bir hatta ilerliyordu. Rubio'nun bu son açıklaması, tarafların yıllar sonra ilk kez nükleer dosyasında somut başlıklar üzerinden ortak bir zeminde buluşabileceğine dair ilk güçlü iddia olarak kayıtlara geçti.
Diplomatik temaslarda iddialar ve çelişkiler öne çıkıyor
Washington kanadından gelen bu olumlu açıklamalara rağmen, diplomatik sürecin arka planında taraflar arasında ciddi pürüzler ve çelişkili beyanlar dikkat çekiyor. İran tarafı, İsrail'in Lübnan'a yönelik askeri saldırılarını gerekçe göstererek ABD ile yürütülen dolaylı görüşmeleri tamamen askıya aldığını savunuyor. Tahran'ın bu hamlesine karşın Beyaz Saray, diyalog kanallarının kapanmadığı yönünde mesajlar vermeye devam ediyor. Nükleer programın sınırlandırılmasının yanı sıra İran'ın stratejik su yollarından ve boğazlardan geçen gemilerden ücret talep etme girişimi gibi bölgesel güvenlik konuları, taraflar arasındaki müzakerelerin en hassas ve tıkanmaya müsait noktalarını oluşturuyor.
Trump ablukaya ve sessiz diplomasiye işaret etti
ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın müzakereleri askıya aldığı yönündeki iddialara ilişkin yaptığı değerlendirmede, kendilerine ulaşan resmi bir bilgi olmadığını ancak bu durumun Washington açısından bir sorun teşkil etmediğini belirtti. İran ile görüşmelerin kendi dinamikleri içinde hızlı bir şekilde devam ettiğini savunan Trump, sürecin bundan sonraki seyri için sessiz diplomasi modeline işaret etti.
Gerçeği söylemek gerekirse son dönemde İran ile çok fazla konuşulduğunu ve bir süre sessiz kalmanın daha iyi sonuçlar doğurabileceğini ifade eden Trump, bu stratejinin askeri bir müdahale anlamına gelmediğinin altını çizdi. ABD'nin Tahran'a yönelik uyguladığı ekonomik ve siyasi baskı politikasına sadık kalacağını vurgulayan Trump, "Sadece sessiz kalacağız ve ablukayı sürdüreceğiz. Bu abluka adeta çelikten bir duvar" diyerek, nükleer müzakerelerde somut bir netice alınana kadar yaptırımların esnetilmeyeceği mesajını verdi.
