ABD ile İran arasında bir ay süreli ateşkes planı çerçevesinde kapsamlı bir müzakere sürecinin başladığı öne sürüldü. Diplomatlar ve üst düzey temsilciler, tarafların 15 maddelik bir anlaşma taslağı üzerinde çalıştığını belirtti. Bu süreçte ABD ordusu, Orta Doğu’daki mevcut 50 binden fazla askerine ek olarak 10 bin askeri daha konuşlandırdı.
15 maddelik anlaşma taslağı
Haberlere göre, anlaşma taslağı İran’ın nükleer programının tamamen ortadan kaldırılmasını ve uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na devredilmesini içeriyor. Taslakta ayrıca balistik füze faaliyetlerinin sınırlandırılması, bölgedeki milis gruplara desteğin kesilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması gibi maddeler yer alıyor.
Taslak metinde öne çıkan başlıklar şöyle sıralandı:
| Madde No | Başlık |
|---|---|
| 1 | Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin kaldırılması |
| 2 | İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması |
| 3 | İran’ın nükleer silah arayışından vazgeçeceğine dair taahhüt vermesi |
| 4 | İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin yasaklanması |
| 5 | Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi |
| 6 | Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi |
| 7 | UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi |
| 8 | İran’ın “vekâlet güçleri” stratejisinden vazgeçmesi |
| 9 | Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi |
| 10 | Hürmüz Boğazı’nın kapatılmadan açık tutulması |
| 11 | Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi |
| 12 | Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması |
| 13 | İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması |
| 14 | Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi |
| 15 | Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi |
ABD’nin askeri hareketliliği
Ateşkes girişimi sürerken ABD, Orta Doğu’daki askeri varlığını güçlendirdi. Mevcut 50 bin askere ek olarak, binlerce deniz piyadesi ve paraşütçü birlik bölgeye sevk edildi. Birlikler, savaş uçakları, helikopterler ve zırhlı araçlarla olası bir kara harekatına hazır tutuluyor. Özellikle Hark ve Keşm adaları, stratejik önemi nedeniyle kritik hedefler arasında yer alıyor.
İran tarafının yaklaşımı
İran, ABD ile yürütülecek olası görüşmelere güven duymadığını belirtti. Axios’un haberine göre, İran bu nedenle görüşmeleri Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile yürütmek istiyor. Görüşmelerin Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın arabuluculuğunda bu hafta Pakistan’da yapılabileceği öne sürüldü.
Sert mesajlar
İran Devrim Muhafızları’na bağlı Hatemü’l-Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü, ABD’ye yönelik açıklamasında, “Yenilginizi bir anlaşma gibi süslemeyin” diyerek uzlaşma ihtimalini reddetti ve geri adım atmayacaklarını vurguladı.
