Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkiler, taraflardan gelen kritik açıklamalarla küresel siyasetin merkezine oturdu.
ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir gergin olan Washington-Tahran hattında nükleer programı da kapsayan tarihi bir mutabakata varıldığını ve resmi imzaların çok kısa bir süre içinde atılabileceğini öne sürdü. Tahran yönetimi ise Trump'ın işaret ettiği takvimi kesin bir dille yalanlamasına rağmen, diplomatik kapıları kapatmayarak taraflar arasındaki mutabakatın hiç olmadığı kadar yakın olduğunu doğruladı.
Trump Hürmüz Boğazı'nın açılacağını savundu
İran ile yürütülen diplomatik temaslara ilişkin Beyaz Saray'dan açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, "İran ile mükemmel bir anlaşma yaptık. Önümüzdeki günlerde imzaların atılması mümkün. İran'ın hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmamız var. Bunun nispeten hızlı olmasını umuyoruz ama boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak. İmza töreni belki cumartesi ya da pazartesi günü olabilir" diyerek sürecin haritasını çizdi.
Anlaşmayla birlikte deniz ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını savunan Trump'ın, bu açıklamalarının hemen ardından İran'a yönelik sert bir dil kullanarak "Aklını başına toplasın" şeklinde tehditte bulunması da dikkat çekti.
On dört maddelik taslakta stratejik maddeler var
Tahran tarafında ise çelişkili ancak umutlu bir hava hakim. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump'ın imza tarihi iddialarını yalanlayarak, "Mutabakat zaptı hiç bu kadar yakın olmamıştı. Son onaya kadar medya içeriği hakkındaki spekülasyonlardan herkes kaçınmalı. Uygun zamanda her şeyi açıklayacağız" diyerek resmi pazarlıkların sürdüğünü kabul etti. ABD merkezli Bloomberg'in haberine göre, metnin 14 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde veya Avusturya'nın başkenti Viyana'da imzalanabileceği aktarılırken, gözler G7 Zirvesi'ne çevrildi.
İran basınına sızan 14 maddelik anlaşma taslağına göre, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal durdurulması, deniz ablukasının ve petrol yaptırımlarının askıya alınması, Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde açılması öngörülüyor.
Ayrıca nihai müzakereler süresince dondurulmuş 24 milyar dolarlık İran fonunun serbest bırakılması, ABD'nin bölgedeki askeri gücünü artırmaması ve İran'a en az 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planı sunulması gibi maddeler yer alıyor. Taslakta, İran'ın füze programı ve bölgesel direniş gruplarına desteği ise kesin olarak müzakere gündeminden çıkarılmış durumda.
