ABD Dışişleri Bakanlığı, Adalet İçin Ödüller (Rewards for Justice) programı kapsamında, 2016 yılında Suriye'de tutuklanan ve akıbeti yıllardır tartışma konusu olan Suriye asıllı ABD vatandaşı bilişim mühendisi Leyla Şuveykani'nin kaçırılması ve alıkonulmasına ilişkin somut bilgi sağlayanlara 5 milyon dolara kadar ödül verileceğini duyurdu. Washington yönetimi bu hamleyle, Şuveykani'nin gözaltı sürecindeki karanlık noktaları aydınlatmayı ve uluslararası mahkemelerde kullanılabilecek hukuki delillere ulaşmayı hedefliyor.

Leyla Şuveykani dosyasında öne çıkan bulgular ve ABD'nin hedefi
1990 yılında Şikago'da dünyaya gelen Leyla Şuveykani, Doğu Guta'daki sivillere insani yardım ulaştırmak amacıyla 2015 yılında Suriye'ye gitti.

Şubat 2016'da devrik Beşşar Esad rejimi güçlerince gözaltına alınan Şuveykani, Hava Kuvvetleri İstihbaratı bünyesindeki Mezzeh Askerî Havalimanı'nda 10 ay boyunca tutuldu ve ağır işkencelere maruz kaldı. The Independent gazetesinin ulaştığı kayıtlara göre Şuveykani, ailesine zarar verileceği tehdidiyle alınan ifadenin ardından yalnızca 30 saniye süren bir askerî mahkeme yargılamasıyla idama mahkûm edildi.

Dosyadaki belirsizliği artıran temel unsur, rejim makamlarının sunduğu çelişkili resmî kayıtlar oldu. Kasım 2018'de ailesine, Şuveykani'nin 28 Aralık 2016 tarihinde Sednaya Askerî Cezaevi'nde hayatını kaybettiğini belirten bir ölüm bildirimi ulaştırıldı. Ancak naaşı ailesine hiçbir zaman teslim edilmediği gibi, ilerleyen süreçte dokuz kişiyle birlikte infaz edildiğine dair farklı kayıtlar da gündeme geldi.
| Süreç / Belge Tarihi | Gelişme ve Resmî Kayıt Detayı | Sorumlu Kurum / Kaynak |
|---|---|---|
| Şubat 2016 | Şam'da gözaltına alınma ve 10 aylık sorgu süreci | Suriye Hava Kuvvetleri İstihbaratı |
| 28 Aralık 2016 | Kayıtlara geçen infaz ve ölüm tarihi | Sednaya Askerî Cezaevi |
| Kasım 2018 | Aileye ölüm bildiriminin yapılması (naaş teslim edilmedi) | Suriye Rejim Makamları |
| 10 Aralık 2024 | ABD Adalet Bakanlığının savaş suçu iddianamesi | ABD Adalet Bakanlığı / FBI |
| Kasım 2026 | Bilgi sağlayanlara 5 milyon dolara kadar ödül ilanı | ABD Dışişleri Bakanlığı (RFJ) |
ABD Adalet Bakanlığı, 10 Aralık 2024 tarihinde eski Hava Kuvvetleri İstihbarat Direktörü Cemil el-Hasan ile Mezzeh tesislerindeki sorgu birimini yöneten Tuğgeneral Abdüsselam Fecr Mahmud hakkında ABD vatandaşlarına yönelik savaş suçu işlemekten iddianame hazırlamıştı. Halen firari olan bu iki eski yetkilinin, Şuveykani ve cezaevi ağında kaybolan diğer sivillerin son durumuna dair doğrudan bilgi sahibi olduğu değerlendiriliyor. Washington'un açıkladığı yeni ödül programı, hem firari isimlerin adalet önüne çıkarılmasını hem de cezaevlerindeki sistematik ihlallerin kesin kanıtlarla belgelenmesini amaçlıyor.