ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bugün Alaska’da bir araya gelecek olması, gözleri bir kez daha bu stratejik bölgeye çevirdi. Zirvenin içeriği kadar, görüşmenin yapılacağı yerin coğrafi ve tarihi arka planı da merak konusu oldu. Özellikle “Alaska nerede?” ve “hangi ülkeye bağlı?” soruları arama motorlarında hızla yükseldi. Alaska’nın Rusya’dan ABD’ye satıldığı dönemden günümüzdeki nüfus yapısına kadar pek çok detay yeniden gündeme geldi.
Alaska nerede ve hangi ülkeye bağlı?
Alaska, Amerika Birleşik Devletleri’nin kuzeybatı ucunda yer alan ve ülkenin yüzölçümü bakımından en büyük eyaleti olarak biliniyor. Coğrafi olarak ABD ana karasından ayrık bir konumda bulunması nedeniyle “yarı-eksklav” olarak tanımlanıyor.
Eyalet, doğusunda Kanada’nın British Columbia ve Yukon bölgeleriyle kara sınırına sahip. Batısında ise Bering Boğazı üzerinden Rusya’nın Chukotka Otonom Bölgesi ile komşu konumda yer alıyor. Bu özellik, Alaska’yı hem ABD hem de Rusya açısından jeopolitik açıdan kritik bir nokta haline getiriyor.
Kuzeyinde Arktik Okyanusu, güneyinde ve güneybatısında ise Pasifik Okyanusu bulunuyor. Bu iki büyük okyanus arasında konumlanması, bölgeyi askeri, ekonomik ve lojistik açıdan önemli bir merkez haline getiriyor.
Alaska ne zaman satıldı?
Alaska’nın tarihindeki en dikkat çekici kırılma noktası, Rusya İmparatorluğu’nun bölgeyi Amerika Birleşik Devletleri’ne satmasıyla yaşandı. Alaska, 30 Mart 1867 tarihinde 7,2 milyon dolar karşılığında Rusya tarafından ABD’ye devredildi.
Yaklaşık 1.518.800 kilometrekarelik bir alanı kapsayan bu satış, ABD tarihinin en büyük toprak alımlarından biri olarak kayıtlara geçti. Satın alma süreci dönemin ABD Dışişleri Bakanı William H. Seward tarafından yürütüldü.
Bu nedenle anlaşma, o dönem bazı çevrelerce küçümsenerek “Seward’ın Ahmaklığı” olarak adlandırıldı. Ancak yıllar içinde Alaska’nın hem jeopolitik değeri hem de doğal kaynak zenginliği anlaşılınca, eleştirilerin yerini farklı bir bakış açısı aldı.
Alaska’nın stratejik önemi neden arttı?
Trump ile Putin’in Alaska’da bir araya gelecek olması, eyaletin stratejik konumunu yeniden tartışmaya açtı. Alaska, yalnızca ABD’nin en büyük eyaleti değil; aynı zamanda Rusya’ya en yakın Amerikan toprağı olması nedeniyle uzun yıllardır kritik bir güvenlik bölgesi olarak görülüyor.
Bering Boğazı’nın iki yakasında ABD ve Rusya’nın karşılıklı konumlanması, özellikle küresel gerilimlerin arttığı dönemlerde Alaska’yı diplomatik ve askeri açıdan daha da öne çıkarıyor. Ayrıca Arktik bölgesindeki buzulların erimesiyle birlikte yeni deniz yollarının gündeme gelmesi, Alaska’nın önemini artıran bir başka faktör olarak değerlendiriliyor.
Enerji kaynakları, balıkçılık, madencilik ve petrol rezervleri de Alaska’yı ekonomik açıdan güçlü bir konuma taşıyor.
Alaska’nın nüfusu ne kadar?
Alaska, yüzölçümü bakımından ABD’nin en büyük eyaleti olmasına rağmen nüfus açısından en az kalabalık eyaletler arasında yer alıyor. 2020 yılı verilerine göre Alaska’nın nüfusu 736.081 olarak kaydedildi.
Nüfus yoğunluğu oldukça düşük olan eyalette, yaşamın önemli bir bölümü belirli merkezlerde toplanmış durumda. Alaska’daki nüfusun yaklaşık yarısının Anchorage metropol alanında yaşadığı belirtiliyor. Anchorage, hem eyaletin en büyük kenti hem de ekonomik ve sosyal hayatın en yoğun olduğu yerleşim alanı olarak öne çıkıyor.
Alaska’da yerli halkın etkisi ve demografik yapı
Alaska, ABD’de yerli halk oranının en yüksek olduğu eyaletlerden biri olarak dikkat çekiyor. Nüfusun yüzde 15’inden fazlasının yerli topluluklara ait olduğu biliniyor. Eyalette farklı yerli diller konuşuluyor ve bu kültürel çeşitlilik, Alaska’nın sosyal yapısında önemli bir yer tutuyor.
Yerli toplulukların yalnızca kültürel anlamda değil, yerel ve eyalet düzeyindeki siyasette de etkin olduğu ifade ediliyor. Bu durum, Alaska’nın ABD içindeki kimliğini farklılaştıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Alaska gündemi neden yeniden yükseldi?
Trump ve Putin görüşmesi öncesinde Alaska’nın yeniden gündeme gelmesi, yalnızca zirvenin yapılacağı yer olmasıyla sınırlı değil. Alaska, hem Rusya ile tarihsel bağları hem de günümüzdeki coğrafi konumu nedeniyle her zaman dikkat çeken bir bölge olmayı sürdürüyor.
Bir yanda Rusya’ya yakınlığı, diğer yanda Arktik ve Pasifik arasındaki kilit konumu, eyaleti dünya siyasetinin “sessiz ama kritik” noktalarından biri haline getiriyor. Bu nedenle görüşme öncesi “Alaska nerede, hangi ülkeye bağlı, ne zaman satıldı ve nüfusu ne kadar?” sorularının Google’da hızla yükselmesi şaşırtıcı görülmüyor.
