İran ile ABD arasındaki dolaylı nükleer müzakerelerin ikinci turu İsviçre’nin Cenevre kentinde tamamlandı. Taraflar sınırlı da olsa olumlu mesajlar verirken, çözüm bekleyen başlıkların varlığını koruduğu ifade edildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, görüşmeler sonrası yaptığı açıklamada, olası bir anlaşmanın çerçevesine ilişkin bazı ilkelerde genel mutabakata varıldığını belirtti. Üçüncü tur için hazırlık yapılacağı bildirildi.
ABD tarafı ise ilerleme sağlandığını kabul etmekle birlikte görüş ayrılıklarının sürdüğünü vurguladı. Washington’dan yapılan açıklamalarda “askerî seçeneğin masada olduğu” mesajı yinelendi.
ABD’den Yoğun Askerî Sevkiyat
Diplomasi sürerken sahadaki hareketlilik dikkat çekici boyuta ulaştı. ABD ordusu son 24 saat içinde Batı Asya’ya 50’den fazla savaş uçağı gönderdi. Bağımsız uçuş takip platformlarına göre F-16, F-22 ve F-35 tipi uçaklar bölgeye intikal etti.
Halihazırda USS Abraham Lincoln uçak gemisi saldırı grubu Umman Denizi’nde konuşlu bulunuyor. USS Gerald Ford uçak gemisi ve beraberindeki görev grubu da Batı Asya’ya doğru ilerliyor. Bölgedeki ABD asker sayısının yaklaşık 50 bine yaklaştığı değerlendiriliyor.
Bazı analistler, iki uçak gemili düzenin “operasyonel hazırlığın ötesinde bir savaş tertibine” işaret edebileceğini ifade ediyor.
“Hipersonik Füzelere Karşı Savunma Yok” Tartışması
ABD’nin uçak gemisi ağırlıklı gücü, İran’ın geliştirdiği hipersonik füze kapasitesiyle birlikte yeniden tartışma konusu oldu.
Eski CIA görevlisi John Kiriakou, emekli albay Douglass MacGregor’un hipersonik füzelere karşı etkili bir savunma sisteminin bulunmadığı yönündeki değerlendirmesine dikkat çekti. İranlı yetkililer de son dönemde hipersonik kabiliyetlerini sıkça gündeme taşıyor.
İran’dan Sert Mesajlar ve Sahada Tahkimat
İran Devrim Muhafızları Hava-Uzay Komutanı Tuğgeneral Macid Musevi, ABD’nin askeri söylemlerine karşılık olarak İran’ın füze kapasitesine vurgu yaptı. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney de müzakerelerin sürdüğü saatlerde yaptığı açıklamada caydırıcılığa dikkat çekti.
Sahada ise İran’ın şu adımları attığı bildiriliyor:
Stratejik tesislerde koruma önlemlerinin artırılması
Füze üslerinde tahkimat çalışmaları
Basra Körfezi ve ada bölgelerine gemisavar füze sevkiyatı
Sıklaştırılmış füze ve hava savunma testleri
Bazı askeri unsurların ülkenin doğusuna kaydırılması
Tahran yönetimi, artan askeri hareketliliği “caydırıcılık ve savunma hazırlığı” olarak tanımlıyor.