Çin ile Japonya arasındaki diplomatik gerilim, Pekin yönetiminin aldığı yeni ihracat kararıyla daha da belirgin hale geldi. Çin Ticaret Bakanlığı, askeri amaçlarla da kullanılabilen çift kullanımlı ürünlerin Japonya’ya ihracatının yasaklandığını açıkladı. Bakanlık, kararın gecikmeden yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Söz konusu adımın, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin kasım ayı başında Tayvan’a ilişkin yaptığı açıklamaların ardından gelmesi dikkat çekti. Takaichi, olası bir Tayvan krizinin Japonya için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturabileceğini ifade etmişti. Çin ise bu açıklamaları “provokatif” olarak nitelendirerek sert tepki göstermişti.
Çift kullanımlı ürünler; barışçıl alanlarda kullanılabildiği gibi askeri sistemlerde de yer alabilen malzeme, yazılım ve teknolojileri kapsıyor. Bu gruba, insansız hava araçları, yarı iletken üretiminde kullanılan kritik bileşenler ve bazı nadir toprak elementleri de dahil ediliyor. Çin Ticaret Bakanlığı, bu ürünlerin Japonya’nın askeri kapasitesini artıracak herhangi bir amaçla kullanılmasına izin verilmeyeceğini vurguladı ve kurallara uymayan kişi ya da kurumların yaptırımlarla karşılaşacağını bildirdi.
Japonya Kararı Kabul Edilemez Buldu
Tokyo yönetimi ise karara sert tepki gösterdi. Japonya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Çin’in aldığı önlemlerin kabul edilemez olduğu belirtilerek, kararın yalnızca Japonya’yı hedef aldığı ve uluslararası ticaret normlarından ciddi şekilde saptığı savunuldu. Japonya, Pekin’i resmen protesto ederek uygulamanın geri çekilmesini talep etti.
Öte yandan Çin tarafı, Japonya’nın son yıllarda savunma politikalarında önemli değişiklikler yaptığını ve askeri harcamalarını hızla artırdığını öne sürüyor. Japonya kabinesi, önümüzdeki mali yıl için savunma bütçesini artırarak harcamaları yaklaşık 9 trilyon yen seviyesine çıkarmıştı. Pekin, Tokyo’nun Tayvan konusundaki tutumunun bu askeri genişlemeyi meşrulaştırmak için kullanıldığını savunuyor.
Uzmanlar, Çin’in ihracat yasağını yalnızca ekonomik bir tedbir olarak değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj olarak değerlendiriyor. Japonya’nın nadir toprak ithalatında büyük ölçüde Çin’e bağımlı olması nedeniyle, kararın sanayi ve teknoloji sektörleri üzerindeki etkilerinin önümüzdeki dönemde daha net hissedilebileceği ifade ediliyor.
