Kriz öncesinde günlük ortalama 130 geminin geçtiği Hürmüz Boğazı, çatışmalar ve İran'ın "anahtar bizim elimizde" çıkışıyla adeta bir hayalet güzergâha dönüştü. Geçiş sayısının tek haneli rakamlara kadar gerilemesi, küresel petrol arz zincirini kopardı. Lojistik uzmanları, bu durumun enerji fiyatlarında "ikinci bir şok dalgası" yaratabileceği konusunda uyarıyor.
Dev Tankerler 'Atıl' Kaldı: VLCC Filosunda %20 Kayıp
Krizin en ağır darbesini, milyonlarca varil ham petrol taşıyan "VLCC" (Very Large Crude Carrier) tipi dev tankerler aldı.
Ton-Mil Çöküşü: Mart ayında ton-mil verileri yıllık bazda %20 azaldı.
Kapasite Kaybı: Dünya genelindeki VLCC filosunun %6,3’ü Basra Körfezi’nde sıkışıp kalarak atıl vaziyete düştü.
Gemiler dolusu petrolün alıcısına ulaşamaması, küresel rafinerilerde ham madde alarmı verilmesine neden oldu.
Pandemiden Daha Kötü: "Eylül 2020’den Bu Yana En Düşük Hacim"
Veson Nautical yetkilisi Graham Close, mart ayı verilerinin piyasadaki şoku net bir şekilde özetlediğini belirtti. Close, "Bu düşüş, Kovid-19 etkilerinin en yoğun hissedildiği Eylül 2020’den bu yana görülen en düşük aylık hacim" değerlendirmesini yaptı. Deniz yolu taşımacılığındaki bu gerileme, küresel ticaretin ne denli büyük bir darbe aldığını kanıtlıyor.
Alternatif Rotalar: Aframax ve Suezmax Direniyor
Hürmüz Boğazı kilitlense de Körfez dışındaki rotalara odaklanan daha küçük ölçekli tankerler krizi fırsata çevirmeye çalışıyor. Aframax tipi tankerlerin ton-mil verilerinde %7’lik bir artış gözlemlenirken, bu durum ticaretin Atlantik Havzası ve diğer güvenli sulara kaydığını gösteriyor. Ancak uzmanlar, bu alternatiflerin dev tankerlerin yarattığı boşluğu doldurmaya yetmeyeceğini vurguluyor.
Gözler Nisan Ayında: Asya Rafinerileri Ne Yapacak?
8 Nisan'da ilan edilen geçici ateşkese rağmen Hürmüz’deki belirsizlik sürüyor. Şimdi tüm dünya, dünyanın en büyük petrol tüketicisi olan Asya rafinerilerinin hamlelerine odaklandı. Eğer Asya ülkeleri Atlantik Havzası’ndan yapılacak uzun mesafeli sevkiyatlara yönelirse, lojistik maliyetlerin katlanması ve petrol fiyatlarının yeni bir zirve görmesi kaçınılmaz görünüyor.
