Fransa'da lise öğrencilerinin eğitim sistemindeki çöküşe dikkat çekmek amacıyla başlattığı protesto dalgası, 10'uncu gününde ülke çapında bir halk hareketine dönüştü. Kronik öğretmen açığı, bakımsız binalar ve aşırı kalabalık sınıflar nedeniyle sokaklara inen liselilere; veliler, öğretmenler ve sendikalar da katıldı. Hükümet, yüksek kamu borcu ve bütçe açığı kıskacında çare ararken, sokaklarda giderek sertleşen polis müdahaleleri krizi daha da derinleştiriyor.
Bastille Meydanı'nda tansiyon yükseldi: Biber gazı ve coplu müdahale
Rennes, Nantes, Lyon, Marsilya ve Lille gibi birçok büyük kentte gösteriler barışçıl bir havada geçerken, başkent Paris'te olaylar şiddetli çatışmalara sahne oldu. Şehir merkezinden tarihi Bastille Meydanı'na yürüyen yaklaşık 25 bin kişilik öğrenci grubu, 1830 Temmuz Devrimi anıtına çıkarak Fransız bayrağı dalgalandırdı ve Marsilya Marşı'nı okudu.
Ancak havanın kararmasıyla birlikte çevik kuvvetin kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve cop kullanması, ortamı savaş alanına çevirdi. Zırhlı polis birliklerine kaldırım taşı ve şişelerle karşılık verilmesinin ardından bilanço ağırlaştı. Protestoların başından bu yana 215 genç, 89 okul çalışanı ve 761 polis memuru yaralandı. Geçtiğimiz günlerde şok bombası nedeniyle bir gencin elinin kopması ise infiale yol açtı ve hükümet bu mühimmatın kullanımını askıya almak zorunda kaldı. Öğrencilerin taşıdığı, "Dinlenemeyecek kadar genciz ama biber gazına maruz kalacak kadar büyüğüz" yazılı pankart, eylemlerin sembolü haline geldi.
Hükümet bütçe baskısı altında, öğrenciler "10 milyar euro" istiyor
Gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 119’una ulaşan devasa kamu borcuyla mücadele eden Fransa hükümeti, öğrencilerin öfkesini dindirmek için bir dizi acil önlem açıkladı. Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğretmen eksiği olan 100 liseye üç gün içinde 3 bin yedek öğretmen atanacağını ve yüzlerce yeni personelin işe alınacağını duyurdu. Başbakan Sébastien Lecornu ise 2027 bütçesinde öğrencilerin taleplerini yansıtacak değişiklikler yapılacağının sözünü verdi.
Ancak sahada bu sözler karşılık bulmuyor. Öğrenci sendikaları ve eylemciler, sunulan paketlerin pansuman niteliğinde olduğunu belirterek, eğitim sistemine acilen "10 milyar euro" tutarında yapısal bir yatırım yapılana dek eylemlerin süreceğini vurguluyor.
Halktan büyük destek, siyasette derin kutuplaşma
Eylemler, yaklaşan kritik Cumhurbaşkanlığı Seçimleri öncesi siyasetin zirvesini de hareketlendirdi. Elabe tarafından yapılan son anketlere göre, Fransız halkının yüzde 72'si öğrencilerin taleplerini son derece haklı ve meşru buluyor. Bununla birlikte, toplumun yüzde 55'i artan şiddet olayları nedeniyle protestoların artık son bulması gerektiği görüşünde.
Seçim anketlerinin favorisi konumundaki aşırı sağcı lider Marine Le Pen, okullarda meydana gelen maddi hasarın faturasının doğrudan öğrencilerin ailelerine kesilmesi gerektiğini savundu. Buna karşılık aşırı solun güçlü ismi Jean-Luc Mélenchon, liselilerin gösterdiği direnişi "olağanüstü" sözleriyle överken, orantısız güç kullanan güvenlik güçlerini sert bir dille eleştirdi.
Öte yandan işçi ve eğitim sendikaları, öğrencilere destek vermek ve hükümet üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla önümüzdeki salı günü ulusal çapta grev ve eylem çağrısında bulundu.
