Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geçen hafta Katar merkezli El Cezire kanalına verdiği röportajda dile getirdiği değerlendirmeler, Avrupa basınında geniş yer buldu. Türk basınında ağırlıklı olarak İran başlığı üzerinden ele alınan açıklamaların, Avrupa’da özellikle NATO ve kıtanın güvenlik mimarisi bağlamında tartışıldığı görüldü. İtalya merkezli bağımsız dijital yayın organı Linkiesta’da yayımlanan analiz, Fidan’ın mesajlarının Avrupa kamuoyunda dikkatle okunduğunu ortaya koydu.
NATO ve Avrupa Savunması Vurgusu
Linkiesta’da Gabriele Carrer imzasıyla yayımlanan yazıda, Hakan Fidan’ın NATO’ya ilişkin sözlerine özel yer verildi. Fidan’ın, NATO’nun işlediği sürece Avrupa, ABD ve transatlantik güvenlik çıkarlarına hizmet ettiğini ifade ettiği hatırlatıldı. Ancak ABD ve Avrupa arasında olası bir ayrışma durumunda, Avrupa’nın kendi savunma kapasitesini artırması gerektiğini vurguladığı aktarıldı. Bu yaklaşımın, Avrupa’nın güvenliğini yalnızca ABD’nin güvenlik şemsiyesine dayandırmaması gerektiği mesajını içerdiği belirtildi.
Yeni Güvenlik Eksenine İşaret
Makalede, Fidan’ın Avrupa’ya yönelik mesajlarının yalnızca mevcut savunma mekanizmalarıyla sınırlı olmadığı ifade edildi. Yazıda, Birleşik Krallık ve Avrupa’nın büyük ülkeleriyle birlikte Türkiye’nin de dahil olacağı yeni bir güvenlik eksenine işaret edildiği aktarıldı. Avrupa’nın kendi içinde daha güçlü bir savunma ve caydırıcılık kapasitesi oluşturması gerektiği vurgusunun, ABD yönetimi altındaki değişen öncelikler ışığında değerlendirildiği kaydedildi.
Türkiye’nin Konumu ve Rolü
Linkiesta’daki analizde, Hakan Fidan’ın uzun yıllardır Türkiye’nin dış politika ve güvenlik mimarisinde merkezi bir figür olduğu hatırlatıldı. ABD’de eğitim aldığı, 15 yıl boyunca Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı görevini yürüttüğü ve 2023’ten bu yana Dışişleri Bakanı olarak görev yaptığı bilgilerine yer verildi. Fidan’ın İran ve Ukrayna başta olmak üzere birçok dosyada aktif rol oynadığına dikkat çekildi.
Avrupa İçin “Çekim Merkezi” Önerisi
Makalede, Fidan’ın Avrupa için yeni bir “çekim merkezi” oluşturulması önerisine de yer verildi. ABD’nin güvenlik konularına ilgisinin azalması halinde, Avrupa’nın farklı güç merkezlerinin etkisine girmemesi için kendi içinde özerk kararlar alabilen bir yapı kurmasının önemine değinildi. Fidan’ın, Türkiye, Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya gibi ülkelerin birlikte hareket edebileceği bir güvenlik çerçevesine işaret ettiği aktarıldı.
Avrupa Basınında Türkiye Değerlendirmesi
Yazıda ayrıca, ABD’li yetkililerin ve analistlerin değerlendirmelerine de yer verildi. Türkiye’nin NATO’nun en büyük askeri güçlerinden biri olduğu, ancak Avrupa tarafından yeterince dikkate alınmadığı yönündeki görüşler aktarıldı. Türkiye’nin askeri kapasitesi, sanayi altyapısı ve stratejik konumunun, Avrupa’nın mevcut ve gelecekteki güvenliği açısından önemli bir unsur olarak değerlendirildiği ifade edildi.
İtalya ve Savunma Sanayi İşbirliği
Linkiesta’daki analizde, İtalya’nın bu yeni güvenlik denkleminde önemli bir rol oynayabileceği belirtildi. Türkiye ile İtalya arasında savunma sanayi alanında gelişen iş birliklerine dikkat çekildi. Piaggio Aerospace’in Baykar tarafından satın alınması ve Leonardo ile Baykar arasında imzalanan stratejik anlaşmaların, bu iş birliğinin somut örnekleri olduğu aktarıldı.
Avrupa Güvenlik Mimarisinde Yeni Tartışma
Makalede, Avrupa’nın güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bir dönemde, Türkiye’nin rolüne ilişkin daha pragmatik bir yaklaşımın öne çıktığı ifade edildi. Mevcut güvenlik konjonktürünün, AB-Türkiye ilişkilerinde güvenlik temelli yeni değerlendirmeleri gündeme getirdiği vurgulandı.
