Fransa'da hayat pahalılığı ve tırmanan akaryakıt fiyatlarını protesto etmek amacıyla sokaklara dökülen kitlelerin eylemleri, yerini kontrolsüz bir şiddet sarmalına bıraktı. Ülke genelinde kamu binalarının hedef alındığı, iş yerlerinin yağmalandığı ve kolluk kuvvetleriyle göstericilerin karşı karşıya geldiği olayların ardından Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Elysee Sarayı’ndan ulusa seslendi. Yaşananları "kabul edilemez" olarak niteleyen Macron, kamu düzenini bozmaya çalışan radikal unsurlara karşı yargı ve güvenlik güçlerinin en sert tedbirleri alacağını duyurdu.
Cumhurbaşkanı Macron, konuşmasında eylemciler ile olayları manipüle eden marjinal gruplar arasında net bir çizgi çekilmesi gerektiğine işaret etti. Ekonomik kaygılarla sahaya inen lise ve üniversite gençliğinin yanı sıra dar gelirli vatandaşların sesini duyduklarını belirten Fransa lideri, eylemleri yakıp yıkma aracına dönüştüren aşırı solcu gruplara ve suç odaklarına müsamaha gösterilmeyeceğini kaydetti.
Sokaklardaki tahribatın Fransız değerleriyle bağdaşmadığını ifade eden Macron, "Kamu binalarını ateşe vermek, esnafın emeğini yağmalamak hiçbir gerekçeyle açıklanamaz. Şehirlerimizin sokaklarını bu halde görmek herkes için bir utanç kaynağıdır. Yıkanlar maliyetini ödeyecek, yağmalayanlar zararı tazmin edecek. Cumhuriyeti devirmeye çalışanlar ise yargı önünde mutlaka hesap verecektir" değerlendirmesinde bulundu.
Valilere Gösteri Yasaklama Yetkisi ve Yargıya Katı Talimat
Güvenlik güçlerinin eşi benzeri görülmemiş bir şiddet baskısı altında görev yaptığını belirten Macron, kamu düzeninin tesisi için valiliklerin gerektiğinde protestoları yasaklama kararı alabileceklerini vurguladı. Adalet Bakanı Gerald Darmanin'in savcılıklara olaylara karışanlar hakkında sıfır tolerans ilkesiyle hareket etme talimatı verdiğini açıklayan Cumhurbaşkanı, istihbarat ve güvenlik mekanizmalarının da süreçten gerekli dersleri çıkararak benzer tabloların tekrarlanmaması için konuşlandırılacağını söyledi.
Hükümetin tırmanan gerilimi düşürmek adına diyalog kanallarını açık tutacağını belirten Macron; siyasi partilerin, sendikaların ve öğrenci temsilcilerinin Başbakan Sebastien Lecornu başkanlığındaki görüşmelerde bir araya geleceğini duyurdu. Ayrıca zarara uğrayan esnaf için acil kriz masası oluşturularak ekonomik destek adımlarının derhal devreye sokulacağı belirtildi.
Küresel Küresel Savaşın Gölgesinde Derinleşen Ekonomik Kriz
Protestoların temelinde yatan ekonomik çalkantılara değinen Macron, küresel çaptaki akaryakıt ve enerji krizinin Orta Doğu’da tırmanan sıcak çatışmalardan doğrudan etkilendiğine dikkat çekti. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri müdahaleleriyle başlayan sürecin küresel tedarik zincirini sarstığını savunan Fransa Cumhurbaşkanı, ulusal petrol arzını güvence altına almak adına gereken tüm önlemlerin alındığını ifade etti.
Öte yandan, ülke genelinde yürütülen eylemlerin bilançosu ise oldukça ağır. Son gösterilerde 2 bin 400'e yakın kişi gözaltına alınırken, aralarında polis, jandarma ve itfaiye personelinin de bulunduğu yaklaşık 1000 güvenlik görevlisi yaralandı. Paris'teki eylemlerde bir protestocunun yaşamını yitirdiği, Saint-Etienne şehrinde ise ağır yaralanan bir eylemcinin uzvunu kaybettiği bildirildi.
