Orta Doğu’daki gerilim sürerken ABD ve İran arasında dikkat çeken bir diplomatik gelişme yaşandı. Ateşkesin uzatılması ve nükleer görüşmelerin yeniden başlamasını kapsayan taslak anlaşmanın son aşamaya geldiği iddia edildi.
ABD ile İran arasında kritik diplomasi trafiği
ABD basınında yer alan haberlere göre Washington yönetimi ile İranlı yetkililer arasında yürütülen temaslarda önemli bir aşamaya gelindi. Tarafların, geçici ateşkes sürecinin uzatılması ve İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin yeni müzakerelerin başlatılması konusunda ortak bir metin üzerinde uzlaştığı öne sürüldü.
İddialara göre hazırlanan taslak anlaşma 60 günlük bir süreci kapsıyor. Diplomatik kaynaklar, görüşmelerin son günlerde yoğun şekilde sürdüğünü ve teknik detayların büyük ölçüde netleştirildiğini aktardı.
Gözler Donald Trump’ın vereceği kararda
Sürece ilişkin dikkat çeken ayrıntılardan biri ise anlaşmanın henüz resmiyet kazanmamış olması oldu. ABD tarafında nihai kararın Başkan Donald Trump tarafından verilmesi bekleniyor.
Amerikan medyasına konuşan bazı yetkililer, taslak metnin salı günü itibarıyla tamamlandığını ve liderler düzeyinde değerlendirmeye alındığını ileri sürdü. Aynı kaynaklar, İranlı temsilcilerin de anlaşmayı imzalamaya hazır oldukları yönünde mesaj verdiğini savundu.
Ancak İran cephesinden bu iddiaları doğrulayan resmi bir açıklama yapılmadı.
Hürmüz Boğazı için yeni dönem iddiası
Taslak metnin yürürlüğe girmesi halinde en dikkat çekici gelişmelerden biri Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak. İddialara göre İran, ticari gemi geçişleri üzerindeki tüm kısıtlamaları kaldıracak ve uluslararası deniz trafiği yeniden normale dönecek.
Son haftalarda bölgede artan askeri hareketlilik nedeniyle Hürmüz Boğazı küresel enerji piyasalarının en kritik gündem maddelerinden biri haline gelmişti. Ticari gemilere yönelik risklerin artması petrol fiyatlarında da dalgalanmalara yol açmıştı.
Yeni mutabakatın devreye girmesi halinde boğazdaki ticari hareketliliğin yeniden hız kazanabileceği değerlendiriliyor.
ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası kaldırılabilir
Anlaşma kapsamında ABD tarafının da bazı adımlar atacağı öne sürüldü. İddialara göre Washington yönetimi, İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını kaldırmayı değerlendirecek.
Bu gelişmenin hayata geçmesi halinde İran’ın dış ticaret faaliyetlerinde önemli bir rahatlama yaşanabileceği belirtiliyor. Özellikle enerji sevkiyatları ve uluslararası taşımacılık açısından söz konusu adımın ekonomik etkiler yaratabileceği yorumları yapılıyor.
Bölgede tansiyon hâlâ yüksek
Diplomatik temaslara rağmen Orta Doğu’daki gerilim tamamen sona ermiş değil. Son saatlerde İran ve ABD arasında karşılıklı açıklamalar dikkat çekerken, bölgede askeri hareketlilik de sürüyor.
İran Devrim Muhafızları’nın ABD üslerine yönelik saldırı açıklamaları, Kuveyt hava savunma sistemlerinin alarma geçirilmesi ve Hürmüz çevresindeki güvenlik hareketliliği bölgedeki hassas tabloyu gözler önüne serdi.
Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı da geçici ateşkese rağmen düzenlenen saldırıları sert sözlerle eleştirdi.
Dünya kamuoyu anlaşmanın sonucunu bekliyor
ABD ile İran arasında yürütülen görüşmeler yalnızca bölgesel dengeler açısından değil, küresel ekonomi ve enerji piyasaları bakımından da yakından takip ediliyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol taşımacılığı nedeniyle taraflar arasındaki her diplomatik adım dünya piyasalarında büyük yankı uyandırıyor.
Trump yönetiminin anlaşmaya onay verip vermeyeceği önümüzdeki günlerde netleşecek. Diplomatik kaynaklar ise görüşme trafiğinin devam ettiğini ve tarafların yeni temaslar gerçekleştirebileceğini belirtiyor.
