ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da artan gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin aksaması üzerine müttefik ülkelere çağrıda bulundu. Trump, boğazın güvenliğinin sağlanması amacıyla uluslararası bir koalisyon kurulmasını istedi.
ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş üçüncü haftasına girerken bölgede yaşanan gelişmeler küresel enerji piyasalarını da etkiliyor. Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin büyük ölçüde durduğu bildirildi. ABD yönetimi, Körfez bölgesinden petrol alan ülkelerin Hürmüz Boğazı’nın güvenliğine katkı sağlaması gerektiğini belirtti.
Trump: “Kendi Bölgenizi Koruyun”
ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada müttefik ülkelerin bölgedeki güvenlik sorumluluğuna dikkat çekti. Trump açıklamasında, “Bu ülkelerin gelip kendi bölgelerini korumasını talep ediyorum çünkü bu onların bölgesi. Enerjilerini aldıkları yer burası.” ifadelerini kullandı.
Trump yönetiminin bu konuda yedi ülke ile temas kurduğu belirtildi. Ancak görüşme yapılan ülkelerin isimleri kamuoyuyla paylaşılmadı.
Japonya Savaş Gemisi Gönderme Planı Olmadığını Açıkladı
ABD’nin çağrısına Japonya’dan olumsuz yanıt geldi. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkesinin Orta Doğu’ya savaş gemisi göndermeyi planlamadığını açıkladı. Takaichi, Japonya’nın savaş karşıtı anayasası nedeniyle bu tür askeri adımlar konusunda dikkatli hareket etmek zorunda olduğunu belirtti.
Parlamentoda konuşan Takaichi, “Refakat gemileri göndermek konusunda hiçbir karar almadık. Japonya’nın bağımsız olarak ne yapabileceğini ve yasal çerçeve içinde hangi adımların atılabileceğini inceliyoruz.” dedi.
Avustralya Hükümetinden Benzer Açıklama
ABD’nin önemli Hint-Pasifik müttefiklerinden Avustralya da benzer bir tutum sergiledi. Avustralya hükümetinde görev yapan Bakan Catherine King, ülkesinin Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi göndermeyeceğini açıkladı.
King, devlet kanalı ABC’ye yaptığı açıklamada, “Bunun ne kadar önemli olduğunu biliyoruz ancak bizden böyle bir talep gelmedi ve bu operasyona katkı sağlamıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Trump Çin ve Avrupa Ülkelerine de Çağrı Yaptı
ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda Çin’in de sorumluluk alması gerektiğini söyledi. Financial Times’a konuşan Trump, Çin’in petrolünün yaklaşık yüzde 90’ını bu boğaz üzerinden aldığını belirtti ve Pekin yönetiminin sürece dahil olması gerektiğini ifade etti.
Trump ayrıca Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bu ay sonunda Pekin’de yapılması planlanan görüşmenin, Çin’in destek vermemesi halinde ertelenebileceğini dile getirdi.
ABD Başkanı, Avrupa ülkelerine de çağrıda bulunarak NATO üyelerinin Washington’a destek vermemesi durumunda ittifakın geleceğinin olumsuz etkilenebileceğini söyledi.
Hürmüz Boğazı’nda Tanker Trafiği Aksadı
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı yoğun bombardımanın ardından bölgede gerilim hızla yükseldi. İran’a ait bazı gemiler geçiş yapmaya devam etse de dünya tanker filosunun büyük bölümü için Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı olduğu ifade edildi.
Bu gelişmeler enerji piyasalarını da etkiledi. Brent petrol fiyatı yüzde 1’in üzerinde artarak varil başına 104,50 doların üzerine çıktı.
Körfez Bölgesinde Güvenlik Olayları Yaşandı
Savaşın etkileri Körfez ülkelerinde de hissedildi. Dubai’de bir yakıt tankına düzenlenen drone saldırısı sonrası havalimanında uçuşlar geçici olarak durduruldu. Suudi Arabistan ise doğu bölgesinde bir saat içinde 34 drone’un düşürüldüğünü açıkladı.
ABD’li yetkililer savaşın birkaç hafta içinde sona erebileceğini öngördüklerini ifade ederken İran yönetimi ülkenin gerektiği sürece kendini savunmaya hazır olduğunu bildirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin ateşkes iddialarına ilişkin yaptığı açıklamada, “Hiçbir zaman ateşkes talep etmedik. Gerektiği kadar kendimizi savunmaya hazırız.” dedi.
