Orta Doğu’daki kriz, deniz taşımacılığında modern tarihin en büyük tıkanıklıklarından birine yol açıyor. İran’ın konteyner gemilerine el koyması ve ABD’nin liman ablukası, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenliği tamamen ortadan kaldırdı. Savaş öncesi dönemde günlük ortalama 140 geminin süzüldüğü sularda, son 24 saatte yalnızca 5 gemi görüldü. Geçiş yapan nadir gemilerden birinin İran’a ait bir petrol tankeri olması ise bölgedeki gerilimi tırmandıran bir diğer unsur oldu.
"Güvenlik Garantisi Olmadan Çıkış Yok!"
Denizcilik devleri, Hürmüz'ün karanlık sularına girmek için "hayat garantisi" istiyor. Uluslararası denizcilik kuruluşu BIMCO adına açıklama yapan Jakob Larsen, şirketlerin her iki taraftan da net güvenlik güvencesi almadan rotalarını buraya kırmayacağını belirtti. Gemilerin İran ve Umman kıyılarına hapsolmuş dar güzergahları kullanmak zorunda kaldığını vurgulayan Larsen, bu rotaların küresel sevkiyat hacmini kaldırmasının imkansız olduğunu ifade etti.
Yaptırımlı Tanker 'Niki' ve Büyük Belirsizlik
Boğaz’dan geçen az sayıdaki gemiden biri olan İran bayraklı 'Niki' isimli tanker, rotasını bildirmeden ABD ablukasına doğru ilerleyişini sürdürüyor. ABD Donanması’nın bu "yaptırımlı" tankere müdahale edip etmeyeceği ise bölgedeki askeri çatışma riskini en üst seviyeye taşıyor. Analiz platformu Xeneta'dan Peter Sand’e göre, son el koyma olayları artık "açık" bir Boğaz’ın bile güvenli olmadığını dünyaya ilan etti.
Küresel Enerji Arzı Beşte Bir Oranında Sakatlandı
Hürmüz’deki bu kilitlenme, sadece gemileri değil, dünyadaki her bir hanenin enerji faturasını ilgilendiriyor. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzının beşte biri bu dar su yoluna bağımlı. Halihazırda Körfez’de mahsur kalan 20 bin denizci ve yüzlerce gemi, sigorta şirketlerinin "yüksek risk" uyarıları altında bekleyişini sürdürüyor. Enerji akışındaki bu devasa sekte, küresel piyasalarda "kara pazartesi" endişelerini körüklüyor.
