İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ABD’nin New York kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Gazze, Batı Şeria, Ukrayna, yapay zeka ve küresel güvenlik başlıklarına ilişkin İngiltere’nin yeni dönem politikasını anlattı.
Orta Doğu konusunda Londra’nın yaklaşımında değişikliğe gidildiğini belirten Burnham, özellikle Gazze’deki sivil kayıplara ve insani yardım girişindeki sorunlara dikkat çekti.
Burnham’dan Gazze mesajı: Sessiz kalamayız
İsrail’in 7 Ekim 2023’te yaşadıklarının Gazze ve Batı Şeria’daki sonraki bütün eylemleri haklı kılamayacağını savunan Burnham, bölgedeki can kayıplarına dikkat çekti.
İngiltere Başbakanı, çocukların da aralarında bulunduğu çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini, Gazze’ye ulaşabilen insani yardım miktarının yetersiz kaldığını ve mevcut durumun uzun süredir devam ettiğini söyledi.
Burnham, Gazze’deki insani tablo ağırlaşırken ve iki devletli çözüm perspektifi tehdit altındayken İngiltere’nin sessiz kalmayacağı mesajını verdi.
İngiltere Orta Doğu politikasında “reset” dönemine geçti
Burnham, İngiltere’nin Orta Doğu politikasında yeni bir yaklaşım benimsediğini belirtirken Londra’nın diğer ülkelerle birlikte bazı somut adımlar attığını ifade etti.
İsrail'in 7 Ekim 2023'te yaşadıklarının Gazze ve Batı Şeria'daki hiçbir eylemini meşrulaştıramayacağının altını çizen Burnham, "Çocuklar da dahil olmak üzere çok fazla insan öldü. Çok az yardım bölgeye girebiliyor. Bu durum çok uzun zamandır devam ediyor. Korkunç acılar büyürken ve iki halk için de en iyi çözüm olan iki devletli çözüm vizyonu saldırı altındayken sessiz kalamayız." dedi.
İngiliz hükümetinin temel hedeflerinden birinin İsrail ve Filistin’in yan yana, barış ve güvenlik içerisinde yaşayabileceği iki devletli çözüm olduğunu vurgulayan Burnham, bu hedefin yalnızca diplomatik söylem düzeyinde kalmaması gerektiğini savundu.
İki devletli çözüm konusunda yıllardır yapılan görüşmelere rağmen sonuç alınamamasının siyaset kurumlarına yönelik güven üzerinde de olumsuz etkiler oluşturduğunu belirtti.
Batı Şeria’daki yerleşimlere sert tepki
Burnham’ın gündemindeki önemli başlıklardan biri de işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleri oldu.
İngiltere Başbakanı, Batı Şeria’da yeni yerleşimlerin oluşturulmasına karşı çıktıklarını belirterek Londra yönetiminin yasa dışı kabul ettiği yerleşimlerle ticareti yasaklama yönünde harekete geçtiğini söyledi.
İngiltere’nin İsrail’in Filistin topraklarındaki işgaline ilişkin hukuki tutumuna da değinen Burnham, bölgedeki ölümlerin ve insani acıların sona ermesi gerektiğini ifade etti.
“Britanya geri döndü” mesajı
Burnham’ın BM kürsüsündeki konuşması yalnızca Orta Doğu ile sınırlı kalmadı. İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmasının ardından geçen yaklaşık 10 yıllık dönemi değerlendiren Başbakan, ülkesinin yeni bir uluslararası politika çizgisine yöneldiğini söyledi.
İngiltere’nin istikrarını yeniden inşa etmeye çalıştığını ve daha dinamik bir ekonomi hedeflediğini anlatan Burnham, ülkesinin küresel meselelerde daha aktif rol üstleneceği mesajını verdi.
Rusya konusunda “çatışma aramıyoruz” vurgusu
İngiltere’nin savunma harcamalarına devam edeceğini belirten Burnham, NATO ve Avrupa’nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik taahhütlerin sürdürüleceğini kaydetti.
Rusya ile ilişkiler konusunda ise Londra’nın caydırıcılığını artıracağını ancak gerilimi tırmandıracak bir politika izlemeyi amaçlamadığını ifade etti.
Burnham ayrıca Rusya’yı dezenformasyon faaliyetleriyle Batılı toplumlarda kutuplaşmayı artırmaya çalışmakla suçladı.
Yapay zeka için yeni dönem mesajı
Konuşmasında yapay zekaya geniş yer ayıran Burnham, hızla gelişen teknolojinin yalnızca özel şirketlerin yönlendirdiği bir alan olmaması gerektiğini savundu.
Yapay zekaya ilişkin temel kararların demokratik yollarla seçilmiş hükümetler tarafından alınması gerektiğini belirten İngiltere Başbakanı, teknolojinin toplumun yararına kullanılması gerektiğini söyledi.
Burnham, yapay zekanın İngiltere’nin yeniden sanayileşme sürecinde önemli bir rol üstlenebileceğini belirterek, ülkesinin ev sahipliği yapacağı G20 döneminde de yapay zekanın temel gündem maddelerinden biri olacağını açıkladı.
