Uluslararası haber ajansı Reuters, ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin tıkanmasıyla birlikte askeri çatışma riskinin yükseldiğini bildirdi. Körfez ve Avrupa’daki diplomatik kaynaklara göre, taraflar arasında çözüm umutları azaldı ve bölgede savaş olasılığı masadaki en güçlü senaryolardan biri olarak değerlendiriliyor.
ABD Askeri Hazırlığı
Washington yönetimi, 2003 Irak işgalinden bu yana en büyük askeri yığınaklardan birini Orta Doğu’ya yönlendiriyor. ABD Başkanı Donald Trump, bölgeye uçak gemileri, savaş gemileri ve savaş uçakları sevk ederek baskıyı artırdı. Yetkililer, sınırlı bir operasyon seçeneğinin değerlendirildiğini, ancak henüz kesin bir karar alınmadığını açıkladı.
İran’ın Askeri Kapasitesi
New York Times ve uzmanların aktardığı bilgilere göre, İran orta menzilli balistik füzeler, insansız hava araçları, gemi savar sistemler ve bölgesel vekil güç ağıyla kapsamlı bir misilleme kapasitesine sahip. Füze menzili yaklaşık 2.000 km’ye ulaşarak ABD üslerini, İsrail’i ve Körfez ülkelerini doğrudan hedef alabiliyor.
İran’ın Yemen, Lübnan ve Irak’taki vekil güçleri, ABD ve müttefiklerine karşı operasyon potansiyeli taşıyor. Olası bir saldırı, Kızıldeniz’de ticari gemi trafiğini, ABD üslerini ve İsrail’e yönelik füze atışlarını kapsayabilir. Uluslararası Kriz Grubu uzmanı Ali Vaez, İran’a karşı kolay ve düşük maliyetli bir askeri seçeneğin bulunmadığını belirtiyor.
Diplomatik Çıkmazın Etkisi
Tahran, uranyum zenginleştirme ve balistik füze programını "kırmızı çizgi" olarak koruyor ve nükleer kapasitesini egemenlik hakkı olarak görüyor. Washington ise diplomatik ve askeri baskının Tahran’ı taviz vermeye zorlayacağını değerlendiriyor. Maskat ve Cenevre’de yapılan temaslar, yol gösterici ilkeler üzerinde sınırlı mutabakat sağlasa da temel farklar kapanmadı.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte birini barındırıyor. Bölgede yaşanacak askeri gerilim, petrol fiyatlarında artış ve küresel enerji tedarik zincirinde kesintilere yol açabilir. İran son günlerde boğazda tatbikatlar yaparak potansiyel ekonomik etkilerin küresel boyutta olabileceğini gösteriyor.
Trump’ın Mar-a-Lago Malikanesi Risk Altında
İsrail medyası, İran’ın olası misillemesinde ABD içindeki hedeflerin de gündemde olabileceğini aktarıyor. Jerusalem Post’a göre, İranlı vekil Amir Hayat Moghaddam, Mar-a-Lago malikanesinin dahi hedef kapsamına alınabileceğini belirtti.
