İran’da hayatını kaybedenlere ait görüntülerin BBC’ye sızdırılmasıyla ülkedeki protestolara yönelik şiddetin boyutu bir kez daha gözler önüne serildi. Ortaya çıkan görüntülerde, 18’i kadın olmak üzere en az 326 kişinin hayatını kaybettiği tespit edildi. Kimliği belirlenemeyen 69 kişinin ise cesetlerinin ağır şekilde hasar gördüğü, yüzlerinde ciddi darp izleri bulunduğu görüldü. Ailelerin, yakınlarını bu görüntüler üzerinden teşhis etmek zorunda kaldığı bildirildi.
BBC’nin haberine göre, morgda bulunan cesetlerin büyük bölümü tanınamayacak derecede ağır yaralanmış durumdaydı. Paylaşılan fotoğraflarda 69 kurbanın kimliksiz şekilde etiketlendiği, yalnızca 28 kişinin etiketlerinde isim bilgilerinin net olarak yer aldığı aktarıldı.
“9 OCAK: KANLI GECE”
Görüntülerde yer alan etiketlerde ölüm tarihleri de dikkat çekti. 100’den fazla kişinin ölüm tarihi yalnızca “9 Ocak” olarak kayıtlara geçti. Bu tarih, Tahran’da protestocuların en yoğun şekilde hedef alındığı ve en fazla can kaybının yaşandığı gecelerden biri olarak kayda geçti.
Şiddetin artmasının, İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi’nin protestolara destek çağrısının ardından yaşandığı öne sürüldü. Aynı gün, rejim değişikliği talebiyle sokağa çıkan göstericilere yönelik güvenlik güçlerinin sert müdahalesinin can kayıplarını artırdığı iddia edildi.
İNTERNET KARARTMASI ÜÇÜNCÜ HAFTASINDA
İran’da hükümetin uyguladığı internet kesintisi üçüncü haftasına girerken, sınırlı sayıda kişi bazı bilgileri ülke dışına ulaştırmayı başardı. BBC, Kahrizak Adli Tıp Merkezi’nde çekilen 392 fotoğrafı incelediğini ve farklı açılardan çekilmiş görüntüler olmasına rağmen en az 326 kişinin kimliğinin tespit edildiğini açıkladı.
İngiliz yayın kuruluşuna konuşan ve güvenlik gerekçesiyle adı açıklanmayan kaynaklar, morglardaki gerçek can kaybının “binlerle ifade edildiğini” öne sürdü. Aynı kaynak, 12-13 yaşlarından 60-70 yaşlarına kadar çok sayıda kişinin cansız bedenini gördüğünü aktardı.
PROTESTOLAR 71 KENTE YAYILDI
BBC ayrıca, 28 Aralık’tan bu yana süren protestoların doğrulanmış görüntülerle en az 71 kasaba ve şehre yayıldığını takip ettiğini duyurdu. Ancak gösterilerin gerçekleştiği alan sayısının bunun çok üzerinde olabileceği değerlendiriliyor.
İnternet karartması nedeniyle protestolar sırasında yaşanan ölümlerin tam boyutunun belgelenmesinin son derece güç olduğu belirtiliyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, ülke genelindeki olaylarda 26 bin 314 kişi gözaltına alındı. Protestolar sırasında 197 güvenlik görevlisi dahil olmak üzere toplam 4 bin 519 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
