İran ile ABD arasında uzun süredir devam eden nükleer müzakerelerde kritik bir gelişme yaşandı. Cuma günü İstanbul’da yapılması beklenen görüşmeler, İran’ın talebi üzerine Umman’a taşındı ve bu değişiklik Washington tarafından kabul edildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın “aktif olarak görüşüyoruz” açıklaması, diplomatik sürecin yeniden hız kazandığına işaret etti. Bölgedeki dengeleri yakından ilgilendiren bu kararın perde arkası merak konusu oldu.
İran ABD nükleer müzakereleri için neden İstanbul yerine Umman’ı istedi?
İran, ABD ile yapılması planlanan nükleer müzakerelerin yerinin İstanbul yerine Umman olması yönünde resmi talepte bulundu. Diplomatik kaynaklara göre Tahran yönetimi, Umman’ın uzun süredir taraflar arasında arabuluculuk rolü üstlenmesi ve daha “teknik müzakere” ortamı sunması nedeniyle bu tercihi yaptı. Umman, geçmiş yıllarda da İran ile Batılı ülkeler arasındaki kritik görüşmelere ev sahipliği yapmıştı.
Bu talep, görüşmelere günler kala gündeme gelirken, ABD yönetiminin hızlı şekilde olumlu yanıt vermesi dikkat çekti. Böylece İstanbul’da yapılacağı konuşulan toplantı resmen Umman’a taşınmış oldu.
ABD, İran’ın Umman talebini neden kabul etti?
ABD yönetimi, İran’ın cuma günkü nükleer müzakerelerin Umman’da yapılması yönündeki isteğini geri çevirmedi. Washington kulislerinde, sürecin tıkanmaması ve görüşmelerin tamamen iptal edilmemesi adına bu adımın atıldığı değerlendiriliyor.
ABD açısından Umman, daha önce de İran ile yürütülen dolaylı temaslarda güvenli bir diplomasi zemini olarak görülüyordu. Bu nedenle yer değişikliğinin müzakerelerin içeriğinden çok, yöntemiyle ilgili olduğu vurgulanıyor.
Trump İran ABD müzakereleri için ne dedi?
ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te geçici bütçe paketini imzaladıktan sonra İran ile yürütülen müzakerelere dair önemli açıklamalarda bulundu. Trump, İran’ın masaya somut bir beklentiyle geldiğini ifade ederek, “Bir şeyler yapmak istiyorlar, bakalım somut bir sonuç çıkacak mı” dedi.
Trump’ın bu sözleri, ABD yönetiminin görüşmelere temkinli ama tamamen kapalı olmayan bir yaklaşım sergilediğini gösterdi. Beyaz Saray cephesinde, İran’ın taleplerinin netleşmesinin beklendiği belirtiliyor.
“Kendileriyle aktif olarak görüşüyoruz” mesajı ne anlama geliyor?
Trump, İran ile temasların sürdüğünü açık şekilde dile getirerek, “Şu anda kendileriyle aktif olarak görüşüyoruz” ifadesini kullandı. Bu açıklama, müzakerelerin yalnızca planlama aşamasında olmadığını, diplomatik temasların fiilen devam ettiğini ortaya koydu.
ABD Başkanı ayrıca, İran’ın nükleer tesislerini hedef alan ve kamuoyunda “Gece Yarısı Çekici Operasyonu” olarak bilinen askeri müdahaleyi hatırlattı. Trump, “Bunun tekrar yaşanmasını istediklerini sanmıyorum. Müzakere etmek istiyorlar” diyerek, askeri baskının diplomatik masaya dönüşte etkili olduğuna işaret etti.
Steve Witkoff ve Abbas Arakçi İstanbul’da mı görüşecekti?
Amerikan basınında yer alan haberlerde, Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin cuma günü İstanbul’da bir araya gelebileceği iddia edilmişti. Ancak İran’ın yer değişikliği talebi sonrası bu plan rafa kalktı.
Görüşmenin Umman’a alınmasıyla birlikte, tarafların doğrudan mı yoksa dolaylı bir format mı tercih edeceği henüz netlik kazanmadı. Trump da toplantının yeri ve zamanı konusunda ayrıntı vermekten kaçındı.
Umman’da yapılacak İran ABD nükleer müzakerelerinden ne bekleniyor?
Diplomatik çevreler, Umman’daki görüşmelerin daha çok güven artırıcı adımlara ve teknik başlıklara odaklanacağını değerlendiriyor. İran’ın yaptırımların hafifletilmesi, ABD’nin ise nükleer faaliyetlere ilişkin daha net güvenceler talep etmesi bekleniyor.
Her iki taraf da kamuoyuna temkinli mesajlar verirken, müzakerelerin seyrinin bölgesel güvenlik dengeleri açısından kritik olduğu vurgulanıyor. Umman’da yapılacak toplantıdan çıkacak sonuçlar, İran ABD nükleer müzakerelerinin geleceğini belirleyecek en önemli eşiklerden biri olarak görülüyor.
