İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in danışmanı Ali Ekber Velayeti, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarına sosyal medya üzerinden yanıt verdi. Velayeti, mesajında Babülmendep Boğazı’nın küresel enerji ve ticaret açısından taşıdığı öneme vurgu yaptı.
ABD açıklamalarına yanıt
Ali Ekber Velayeti, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ABD Başkanı Donald Trump’ın tehditlerini değerlendirdi. Velayeti, “Direniş Cephesi'nin komuta merkezi, Babu'l Mendeb'i Hürmüz Boğazı gibi görüyor. Beyaz Saray aptalca hatalarını tekrarlamayı planlıyorsa, enerji akışının ve küresel ticaretin tek bir hareketle sekteye uğratılabileceğini yakında anlayacaktır” ifadelerini kullandı.
Babülmendep Boğazı’nın coğrafi konumu
Babülmendep Boğazı, Arap Yarımadası ile Afrika kıtası arasında yer alıyor. Boğazın Arap tarafında Yemen, Afrika tarafında ise Cibuti ve Eritre bulunuyor. Hint Okyanusu ve Aden Körfezi’nden gelen deniz trafiği, Süveyş Kanalı’na ulaşabilmek için bu boğazı kullanıyor.
Yaklaşık 115 kilometre uzunluğunda ve 36 kilometre genişliğinde olan Babülmendep Boğazı, 1869 yılında Süveyş Kanalı’nın açılmasıyla birlikte uluslararası deniz ticaretinde önemli bir geçiş noktası haline geldi. Avrupa ile Asya arasındaki en kısa deniz yolu da bu hat üzerinden sağlanıyor.
Küresel ticaretteki rolü
Kızıldeniz koridoru, dünya deniz trafiğinin en yoğun bölgelerinden biri olarak biliniyor. Küresel deniz ticaretinin yaklaşık dörtte biri bu güzergâh üzerinden gerçekleşiyor. Babülmendep Boğazı da bu hattın kritik geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, her gün yaklaşık 5 milyon varil petrol Ortadoğu ve Asya’dan Batı pazarlarına bu boğaz üzerinden taşınıyor. Ayrıca küresel sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin yaklaşık yüzde 8’i de Babülmendep Boğazı’ndan geçiyor.
Enerji arzındaki stratejik önem
Babülmendep Boğazı, küresel enerji arzı açısından kritik bir konumda bulunuyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin ardından Kızıldeniz hattının önemi daha da arttı. Suudi Arabistan, doğudaki petrol sahalarından boru hatlarıyla taşıdığı petrolü Yanbu Limanı üzerinden sevk ederken Babülmendep Boğazı’nı kullanıyor.
Deniz yoluyla gerçekleştirilen küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümü bu geçiş noktalarına bağlı durumda bulunuyor. Hürmüz Boğazı’ndan yapılan petrol taşımacılığının yanı sıra Babülmendep Boğazı da uluslararası enerji sevkiyatında önemli bir rol üstleniyor.
Deniz ticareti ve taşımacılık etkisi
Babülmendep Boğazı, yalnızca enerji taşımacılığı açısından değil, aynı zamanda küresel ticaret açısından da kritik bir rota olarak öne çıkıyor. Doğu ile Batı arasındaki ana ticaret hattı üzerinde bulunan boğazdan her gün onlarca kargo gemisi geçiş yapıyor.
Bu hattın kapanmasının, daha önce Süveyş Kanalı’nda yaşanan ve küresel ticaret akışını etkileyen olaylara benzer sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Mart 2021’de Panama bayraklı Ever Given konteyner gemisinin Süveyş Kanalı’nda karaya oturmasıyla birlikte deniz trafiği yaklaşık bir hafta boyunca durma noktasına gelmişti. Bu süreçte küresel tedarik zincirinde aksaklıklar yaşanmış ve fiyat artışları kaydedilmişti.
