Orta Doğu’nun en kritik enerji geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nda gerilim yeni bir boyuta taşındı. İran yönetimi, boğazdan geçen gemi trafiğini denetlemek ve düzenlemek amacıyla resmi bir birim kurulduğunu açıkladı.
Yeni sisteme göre, geçiş yapacak gemilere e-posta yoluyla belirli kurallar iletiliyor ve bu kurallara uyulması zorunlu tutuluyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri, güvenli geçiş için sadece İran tarafından ilan edilen koridorun kullanılması gerektiğini, aksi takdirde askeri müdahale seçeneğinin masada olduğunu bildirdi.
"Rota dışına çıkan gemilere müdahale edilecek"
İran’ın bu hamlesi, bölgedeki deniz güvenliği tartışmalarını alevlendirdi. Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, gemilerin kendi belirledikleri rotaların dışına çıkmasının "güvensiz" olduğu savunuldu. Bu yeni düzenleme, özellikle ABD donanmasıyla yaşanan sıcak temas iddialarının hemen ardından geldi. İran basını, dün radarını kapatarak ilerleyen bir ABD savaş gemisine uyarı amaçlı füze ve İHA fırlatıldığını iddia etmiş; ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise bu saldırı iddialarını yalanlamıştı.
Bölgesel gerilim ve diplomatik yansımalar
İran'ın gemi geçişlerini e-posta ve ön bildirim şartına bağlaması, bölgedeki diğer aktörler ve uluslararası denizcilik örgütleri tarafından yakından takip ediliyor. ABD'nin bölgeye gönderdiği güdümlü füze destroyerleri ve 15 bin kişilik personel desteğiyle başlattığı "Özgürlük Projesi" harekatı devam ederken, İran'ın bu yeni idari ve askeri kısıtlamaları bölgedeki krizin diplomatik yollarla çözülmesini daha da zorlaştırıyor. Boğazdaki askeri varlığını tahkim eden Tahran, bu adımıyla deniz trafiği üzerindeki fiili kontrolünü yasallaştırmayı hedefliyor.
