Uluslararası diplomasi, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in Washington’a yönelik sert çıkışıyla sarsıldı. ABD’nin, İsrail’in Gazze’deki eylemlerini soruşturan Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) üyelerini hedef alan yaptırım kararları, Madrid yönetimini harekete geçirdi. Sanchez, "İspanya göz yummayacak" diyerek AB’nin uluslararası adaleti savunanları koruması gerektiğini ifade etti.
"İnsan Hakları Sistemi Tehlikede"
Sosyal medya hesabından çarpıcı bir açıklama yapan Sanchez, uluslararası hukukun bağımsızlığının korunması gerektiğini belirtti. Sanchez, "Uluslararası adaleti savunanlara yaptırım uygulamak, tüm insan hakları sistemini tehlikeye atıyor. AB, UCM ve Birleşmiş Milletler’in bağımsızlığını korumak adına 'engelleme statüsünü' etkinleştirmelidir" dedi.
ABD’nin Baskı Taktiklerine Karşı "AB Zırhı"
Sanchez’in AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e gönderdiği mektupta, ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanan yaptırım kararlarının korkunç boyutları gözler önüne serildi. Mektupta, yaptırıma maruz kalan 11 hakim ve savcı için şu kısıtlamaların uygulandığı belirtildi:
Banka hesaplarının dondurulması ve hizmetlerin iptali,
Seyahat kısıtlamaları,
İnsan hakları ihlallerini soruşturma görevlerinin engellenmesi.
Nedir Bu "Engelleme Statüsü"?
Başbakan Sanchez'in etkinleştirilmesini istediği 2271/1996 sayılı AB Tüzüğü, birliğin çıkarlarını etkileyen üçüncü ülkelerin (bu durumda ABD) yasalarının Avrupa topraklarında uygulanmasını askıya alan güçlü bir mekanizma. Bu statü devreye girerse, ABD'nin UCM yetkililerine yönelik yaptırımları Avrupa sınırları içerisinde hükümsüz kalacak ve yargıçlar korunacak.
Süreç Nasıl Başladı?
Gerginliğin fitili, geçtiğimiz yıl şubat ayında ABD’nin; İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkındaki tutuklama emrine misilleme yapmasıyla ateşlenmişti. Ardından Temmuz ayında BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese de Washington’ın yaptırım listesine dahil edilmişti. İspanya’nın bu hamlesi, Avrupa Birliği içerisinde ABD ile olan ilişkilerin yeniden sorgulanmasına neden olabilir.
