Ortadoğu’da tansiyonu düşürmeyi amaçlayan diplomatik girişimler, sahada yeni bir teknik ve bürokratik engelle karşılaştı. Geçtiğimiz hafta sonu varılan mutabakat uyarınca İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyindeki stratejik noktalardan geri çekilmesini öngören takvim, "ortak denetim mekanizması" kurulması şartına takılarak ileri bir tarihe ertelendi.
Güneydeki İki Pilot Bölgede Operasyonel Bekleyiş
İsrail devlet televizyonu KAN’ın askeri ve diplomatik kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, ordu kademesinde yapılan son stratejik değerlendirmeler tahliye planlarında gecikme yaşanacağını ortaya koydu. İlk etapta Güney Lübnan’da yer alan Zavtar ve Ferrun bölgelerinden çekilmesi planlanan İsrail unsurlarının, güvenli hatlar tam olarak tahsis edilene ve iki ülke ordusu arasında koordinasyonu sağlayacak mekanizma devreye girene kadar mevcut mevzilerini koruyacağı belirtildi. Anlaşmanın gizli güvenlik ekinde yer alan bu mekanizma, sahada kalıcı ateşkesin denetlenmesi açısından kritik önem taşıyor.
Washington’dan İstihbarat Filtresi: İsim Onayı Bekleniyor
Gecikmenin arkasındaki en önemli diplomatik gerekçelerden biri ise denetim mekanizmasında görev alacak personelin kimlikleri üzerindeki hassasiyet. KAN’a konuşan üst düzey bir kaynak, Hizbullah’ın paylaşılan kritik ve operasyonel bilgilere sızmasını engellemek amacıyla, komisyonda yer alacak isimlerin ABD tarafından titizlikle incelenip onaylanacağını aktardı. Aynı kaynak, 2024 yılında kurulan benzer bir mekanizmanın başarısızlıkla sonuçlanmasının en büyük nedeninin bu tür istihbari sızıntılar ve koordinasyon eksiklikleri olduğunu savundu.
"Net Takvim Yok, Hizbullah'a Karşı Taahhüt Şart"
İsrail güvenlik bürokrasisi ise geri çekilmenin iptal edilmediğini, ancak "doğru ve eksiksiz" bir metodolojiyle icra edileceğini vurguluyor. Güvenlik kaynakları, sahada herhangi bir güvenlik zafiyeti oluşmaması adına acele edilmeyeceğinin altını çizerek, "Lübnan ordusunun, başta Hizbullah olmak üzere bölgedeki silahlı grupların faaliyetlerine karşı somut, caydırıcı ve derhal uygulanabilir adımlar atacağına dair net standartlar belirlenmeden çekilme tamamlanmayacaktır" değerlendirmesinde bulundu.
26 Haziran Çerçeve Anlaşması Ne Öngörüyordu?
ABD’nin arabuluculuk yürüttüğü diplomatik mekik diplomasisi sonucunda Beyrut ve Tel Aviv yönetimleri, 26 Haziran’da tarihi bir çerçeve anlaşmasına imza atmıştı. İşgal altındaki tüm Lübnan topraklarından İsrail ordusunun "kademeli" olarak çekilmesini merkezine alan bu anlaşma, başlangıç noktası olarak iki pilot bölgeyi belirlemişti. Ancak metinde kesin bir takvimlendirmeye yer verilmemiş; süreç tamamen Lübnan ordusunun çekilen bölgelerde otoriteyi tam sağlaması ve sınır hattının silahlı unsurlardan arındırılması şartına bağlanmıştı.
