İsrail Meclisi (Knesset), 7 Ekim 2023’teki Aksa Tufanı Operasyonu’na katıldığı iddia edilen Filistinlilerin yargılanması sürecinde uluslararası hukuk normlarını sarsacak bir karara imza attı.
Kabul edilen yeni yasa, üyeleri özel atamalarla belirlenen bir askeri mahkeme kurulmasını ve gözaltı merkezlerinde tutulan yaklaşık 300 Filistinlinin "soykırım" suçlamasıyla yargılanmasını öngörüyor. Düzenlemenin en dikkat çekici yanı ise mevcut yasaların geriye dönük işletilememesi engelini aşarak, bu tutuklular için idam cezasının yolunu açması oldu.
Modern Eichmann davası ve duruşmaların canlı yayını
İsrail yönetimi, bu yargılama sürecini "Yahudi halkına karşı işlenen suçlar" teması üzerinden kurgulayarak "modern Eichmann davası" olarak adlandırıyor. Hatırlanacağı üzere Adolf Eichmann, 1962 yılında İsrail'de idam edilen son Nazi subayıydı. Yeni yasaya göre duruşmaların halka açık yapılması ve kurulan özel bir internet sitesi üzerinden canlı yayınlanması planlanıyor. Ancak insan hakları kuruluşları, bu yöntemin adil bir yargılamadan ziyade siyasi bir gösteriye dönüşmesinden endişe duyuyor.
Uluslararası hukuk ve insan hakları örgütlerinden tepki
Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörleri ve "Adalah" gibi hukuk örgütleri, düzenlemenin yaşam hakkı ve işkence yasağı gibi temel insan hakları ilkelerini ihlal ettiğini savunuyor.
BM raportörleri, yargıya siyasi müdahale riskine dikkat çekerek, tarafsızlığı şüpheli özel heyetlerin vereceği idam kararlarının uluslararası hukukla bağdaşmayacağı konusunda İsrail'i uyardı. Yasada yer alan, bu kapsamda yargılanan hiçbir esirin takas anlaşmalarıyla serbest bırakılamayacağına dair madde ise diplomatik çözüm yollarını tamamen kapatıyor.
