İsviçre Buzul İzleme Ağı (GLAMOS) ve İsviçre Bilimler Akademisi'ne (SCNAT) bağlı İsviçre Kriyosfer Gözlem Komisyonu'nun yayımladığı son rapor, Avrupa'nın zirvesindeki ekolojik yıkımın boyutlarını tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. İsviçre Alpleri, son beş yılda toplam buzul hacminin yaklaşık beşte birini kaybetti.
Uzmanlara göre bu dramatik tablonun arkasında iki temel faktör yatıyor: Kış aylarında beklenen kar yağışının gerçekleşmemesi ve yaz aylarını esir alan boğucu sıcak hava dalgaları. Ölçümlerin başladığı tarihten bu yana en kurak on kış mevsiminden birinin yaşandığı 2025-2026 döneminde, kar kalınlıkları uzun vadeli ortalamaların çok altında kalarak buzulları yaz sıcaklarına karşı tamamen korumasız bıraktı.
Zirveler Çıplak Kaldı: 3 Bin 500 Metrede Kar Yok
Raporda öne çıkan en çarpıcı verilerden biri, sıfır derece sınırının yıl içindeki konumu oldu. Mayıs ayından eylül ayına kadar her ay kuraklığın ve en az bir şiddetli sıcak hava dalgasının yaşandığı bölgede, donma sınırı tam 76 gün boyunca 4 bin metrenin üzerinde seyretti. Bu rakam, tarihsel ortalamanın iki katından fazlasına denk gelerek yeni bir rekor olarak kayıtlara geçti.
Haziran ayındaki aşırı sıcaklar, buzulların üzerindeki koruyucu kar örtüsünü büyük ölçüde eritti. Eylül ayına gelindiğinde ise deniz seviyesinden 3 bin 500 metre yükseklikteki zirvelerde dahi hiç kar kalmadığı gözlemlendi. Bu acımasız iklim koşulları, Bella Tola ve Griessfiren/Plattalvafirn gibi nispeten küçük buzulların tamamen yok olmasına neden oldu. Uzmanlar, mevcut iklim trendleri devam ettiği sürece Alpler'deki buzulların uzun vadede hayatta kalma ihtimalinin bulunmadığına dikkat çekiyor. Sadece 2026 yılı içerisinde bireysel buzulların kalınlığı ortalama 2,5 ila 4 metre arasında azalırken, bazı buzul dillerinde bu incelme 10 metreyi buldu.
2022'ye Kıyasla "Kötünün İyisi" Ama Yetersiz
Tarihteki en büyük buzul kaybının yaşandığı 2022 yılının ardından, 2026 yılı da benzer bir felaket senaryosuna sahne oldu. Ancak raporda küçük bir teselli payı da yer alıyor. 2022'ye oranla bir miktar daha fazla kar birikmesi ve buzulların üzerine daha az Sahra tozu çökmesi, güneş ışınlarının bir kısmının yansımasını sağlayarak erime hızını nispeten yavaşlattı.
Yine de bu durum genel tabloyu değiştirmeye yetmedi. Allalin, Clariden, Aletsch ve Rhone gibi İsviçre'nin sembolik buzulları, tüm bu hafifletici etkenlere rağmen tarihinin en büyük erime kayıplarından birini yaşayarak krizin geldiği noktayı doğruladı.
Eriyen Buzullar Geçici Bir "Su İllüzyonu" Yaratıyor
Buzullardaki erimenin kısa vadeli en şaşırtıcı etkisi ise hidrolojik sistemler üzerinde görülüyor. Temmuz ve eylül ayları arasında eriyen buzullar, doğaya yaklaşık 2 bin 200 milyar litre su bıraktı. Bu devasa miktar, İsviçre'deki tüm hanelerin yıllık içme suyu ihtiyacının dört katından fazlasına tekabül ediyor.
Şu an için buzul erimeleri, yaz aylarında yaşanabilecek olası su sıkıntılarını ve tarımsal kuraklığı maskeliyor. Ancak bilim insanları, bu "su bolluğu" illüzyonunun son derece tehlikeli olduğu konusunda uyarıyor. Buzla kaplı alanlar küçüldükçe, yaz aylarında nehirleri besleyen bu can suyu da hızla azalıyor. Yakın gelecekte buzulların eriyerek yok olması, sadece Alpler'in silüetini değiştirmekle kalmayacak, aynı zamanda tüm Avrupa'yı etkileyecek derin bir su krizinin de kapısını aralayacak.
