İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Verona'da katıldığı bir etkinlikte yaptığı açıklamada, ülkesinin İsrail ile olan savunma iş birliği anlaşmasının otomatik yenilenme sürecini durdurma kararı aldığını duyurdu. Hükümetin mevcut bölgesel durum ve diplomatik gerilimleri gerekçe göstererek aldığı bu karar, Roma ve Tel Aviv arasındaki askeri ortaklığın geleceğini belirsizliğe itti. Savunma Bakanı Guido Crosetto'nun, askıya alma kararına ilişkin resmi mektubu İsrailli mevkidaşı Israel Katz'a ilettiği öğrenildi.
Savunma ve teknoloji iş birliği rafa kaldırıldı
İki ülke arasında 13 Nisan 2016 tarihinde yürürlükte giren bu kapsamlı anlaşma; savunma sanayii, askeri personelin eğitimi, araştırma-geliştirme faaliyetleri ve bilgi teknolojileri gibi kritik alanlarda derinlemesine iş birliğini öngörüyor. Her 5 yılda bir otomatik olarak yenilenen protokol, İtalya'nın Akdeniz'deki askeri stratejileri açısından önemli bir yer tutuyordu. Ancak son dönemde Lübnan'daki Birleşmiş Milletler barış gücü bünyesinde görev yapan İtalyan askerlerinin güvenliğine yönelik saldırılar, Roma'nın geri adım atmasına neden oldu.
Diplomasi trafiği ve saldırı iddiaları gerilimi tırmandırdı
Gerilim, geçtiğimiz hafta İsrail güçlerinin Lübnan'da bulunan İtalyan askeri konvoyuna uyarı ateşi açmasıyla zirveye ulaştı. İtalya Dışişleri Bakanlığı, en az bir aracın hasar gördüğü olay sonrası İsrail'in Roma Büyükelçisi Jonathan Peled'i protesto amacıyla bakanlığa çağırdı. Karşılıklı hamleler bununla da sınırlı kalmadı; İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani'nin İsrail'in Lübnanlı sivillere yönelik saldırılarını "kabul edilemez" olarak nitelendirmesi üzerine, bu kez İsrail tarafı İtalya'nın Tel Aviv Büyükelçisi Luca Ferrari'yi dışişleri bakanlığına çağırarak tepkisini dile getirdi.
İtalya'nın bölgedeki askeri varlığı ve stratejik önemi
İtalya, Lübnan'daki Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü (UNIFIL) kapsamında yaklaşık 1.100 askerle en fazla personel katkısı sağlayan Avrupa ülkelerinden biri konumundadır. 2026 yılı itibarıyla bölgedeki istikrarsızlığın artması, İtalya'nın "Mavi Hat" üzerindeki askerlerinin güvenliği konusundaki hassasiyetini en üst seviyeye çıkarmıştır. Bu savunma anlaşmasının askıya alınması, sadece teknik bir prosedür değil, aynı zamanda İtalya'nın Orta Doğu politikasında güvenliği önceleyen yeni bir denge arayışının sinyali olarak değerlendirilmektedir.
Başbakan Meloni ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'ya yönelik kullandığı ifadeleri de sert bir dille eleştirerek "kabul edilemez" bulduğunu belirtti. İtalya'nın bu hamleleri, Avrupa Birliği içindeki diğer aktörlerin İsrail ile olan askeri ilişkilerini de yeniden gözden geçirmesine yol açabilecek bir emsal niteliği taşıyor.
