Japonya ile Çin arasındaki ilişkiler, Tayvan Boğazı’na ilişkin açıklamalar ve Doğu Çin Denizi’nde yaşanan balıkçı teknesi krizi sonrasında yeniden gerildi. Taraflar karşılıklı açıklamalar yaparken, Japonya’nın diplomatik kanallar aracılığıyla Çin’e nota verdiği bildirildi.
Münih Güvenlik Konferansı’ndaki Açıklamalar Tartışma Yarattı
Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Kasım 2025’te Tayvan Boğazı’na yönelik olası bir müdahaleyi “ülkesinin varlığını tehdit eden durum” olarak değerlendirebileceğini ve askeri güç kullanabileceğini belirtmesinin ardından iki ülke arasındaki gerginlik sürüyor.
Japonya Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Çin Dışişleri Bakanı Vang’ın 62. Münih Güvenlik Konferansı’nda katıldığı oturumda Takaiçi’nin sözlerine yönelik değerlendirmelerine tepki gösterildi. Vang, Japon Başbakan’ın ifadelerinin “Çin’in egemenliğine ve Tayvan’ın Çin’e iade edildiği gerçeğine meydan okuduğunu ve Japonya’nın Çin’e taahhüdünü ihlal ettiğini” dile getirmişti.
Japonya Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, 14 Şubat’ta Münih Güvenlik Konferansı’nda Çinli bir katılımcının Japon hükümetinin güvenlik politikalarına ilişkin “uygunsuz açıklamalarda bulunduğu” ifade edildi. Açıklamada ayrıca Çin’in iddialarının “olgusal olarak yanlış ve temelsiz” olduğu belirtildi.
Bakanlık, Dışişleri Bakanı Motegi Toshimitsu’nun konferanstaki başka bir oturumda Japonya’nın tutumunu açık biçimde ortaya koyduğunu ve yaşanan gelişmenin ardından Japonya’nın diplomatik kanallar aracılığıyla Çin tarafına nota verdiğini bildirdi.
Çin Dışişleri Bakanı’nın Tepkisi
Çin Dışişleri Bakanı Vang, Münih’teki oturumda yaptığı konuşmada, Takaiçi’nin Tayvan Boğazı’na yönelik açıklamalarını hatırlatarak, “80 yılda ilk kez bir Japon Başbakan bu sözleri sarf ediyor” ifadelerini kullandı. Vang, söz konusu açıklamaların Çin’in egemenliğine meydan okuduğunu ve Japonya’nın Çin’e yönelik taahhütleriyle çeliştiğini savundu.
Konuşmasında Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı sonrası Nazi dönemi suçlarıyla yüzleşmesine atıfta bulunan Vang, Japonya’nın A sınıfı savaş suçlularına yönelik tutumuna ilişkin eleştirilerde bulundu. Vang, Japonya’nın militarizm geçmişine yönelik değerlendirmeler yaparak Tayvan konusundaki sözleri provokasyon olarak nitelendirdi.
Doğu Çin Denizi’nde Balıkçı Teknesi Krizi
İki ülke arasındaki gerilim, Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesine (MEB) girdiği ve “Dur” emrine uymadığı gerekçesiyle Çin’e ait bir balıkçı teknesine el koymasıyla yeni bir boyut kazandı. Olay, Nagasaki eyaletine bağlı Meshima Adası açıklarında meydana geldi.
Japonya Balıkçılık Kurumu, 11 kişilik mürettebatı bulunan teknenin Çin vatandaşı kaptanını, denetimden kaçmaya çalıştığı gerekçesiyle gözaltına aldı. Kaptan, Çin hükümetinin “depozito ödemesini” garanti eden belgeleri sunmasının ardından serbest bırakıldı.
Japonya Başbakanı Takaiçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, söz konusu müdahalenin Japonya’nın MEB’i içindeki yasa dışı faaliyetlere karşı mevzuata uygun bir karşılık olduğunu belirtti. Hükümetin yabancı balıkçı gemilerinin yasa dışı faaliyetlerini önlemek amacıyla yaptırımları kararlılıkla uygulamayı sürdüreceğini ve denetim faaliyetlerini güçlendireceğini ifade etti.
Japonya Balıkçılık Kurumunun 2022’den bu yana ilk kez Çin’e ait bir balıkçı teknesine el koyduğu kaydedildi.
Diplomatik Kanallar Açık
Münih Güvenlik Konferansı’ndaki açıklamalar ve deniz yetki alanında yaşanan gelişmeler sonrasında Japonya’nın Çin’e diplomatik nota verdiği belirtilirken, tarafların açıklamaları gerilimin diplomatik zeminde sürdüğünü gösterdi.
