Kosova'da bir süredir devam eden ve ülkeyi erken seçimin eşiğine getiren cumhurbaşkanlığı krizi, Meclis'in yasal süresinin dolmasına saatler kala aşıldı. Kosova Anayasa Mahkemesi'nin daha önce aldığı karar doğrultusunda, cumhurbaşkanının seçilmesi için tanınan 60 günlük süre 6 Ekim itibarıyla doluyor ve bu tarihten sonra Meclis'in feshedilmesi öngörülüyordu.
Zamanla yarışan Kosova siyasetinde gün boyu yoğun bir trafik yaşandı. Başbakan Albin Kurti'nin gün içinde sunduğu ilk aday listeleri muhalefet cephesinde karşılık bulmadı. Krizin derinleştiği akşam saatlerinde Kurti, Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi (ASHAK) Başkanı Justina Shiroka Pula ismini masaya getirdi. Bu son dakika hamlesi, kilitlenmiş olan süreci açan adım oldu.
Muhalefetin kırmızı çizgisi
Başbakan Kurti'nin önerdiği Pula ismi, ana muhalefet partisi Kosova Demokratik Partisi (PDK) tarafından prensipte kabul edilse de masaya çok ağır bir şart konuldu. PDK, eski Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) komutanlarını yargılayan ve mahkum eden Lahey'deki özel mahkemenin faaliyetlerini düzenleyen yasada köklü değişiklikler yapılmadan oylamaya geçilmeyeceğini bildirdi.
Siyasi tıkanıklığı aşmak isteyen Meclis Genel Kurulu, gece yarısı fesih tehlikesine karşı hızla toplanarak muhalefetin talep ettiği yasa değişikliğini oyladı. Kabul edilen yeni tasarıyla birlikte Lahey'deki mahkemenin yetkileri ciddi oranda sınırlandırıldı. Yeni düzenleme, bazı dosyaların Kosova yerel yargısına devredilmesini, verilecek cezalara 15 yıl üst sınırı getirilmesini ve bazı mahkumiyetlerin doğrudan Kosova'daki cezaevlerinde infaz edilmesini içeriyor.
81 oyla gelen zafer ve yemin töreni
Lahey krizinin aşılmasının ardından doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. 120 sandalyeli Kosova Meclisi'nde düzenlenen kritik oturuma 84 milletvekili katılım sağladı. Seçimde ASHAK Başkanı Justina Shiroka Pula'nın karşısına PDK Milletvekili Eliza Hoxha rakip olarak çıkarıldı.
Yapılan oylamada Shiroka Pula 81 milletvekilinin desteğini alarak Kosova'nın yeni cumhurbaşkanı ilan edildi. Rakibi Hoxha'nın yalnızca 1 oy aldığı seçimde, 2 oy ise geçersiz sayıldı.
Oylamanın resmen sonuçlanmasıyla birlikte Genel Kurul salonuna alkışlar eşliğinde giren yeni Cumhurbaşkanı Shiroka Pula, yemin ederek görevine başladı. İlk ulusa sesleniş konuşmasında kucaklayıcı bir mesaj veren Pula, ayrımsız tüm vatandaşların cumhurbaşkanı olacağının altını çizdi. Pula, Kosova'nın bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğünün korunması için tüm gücüyle çalışacağına dair meclis huzurunda söz verdi.
Kosova'nın yeni lideri Justina Shiroka Pula kimdir?
Ekonomi alanında uzun yıllar akademi dünyasına hizmet veren 73 yaşındaki Justina Shiroka Pula, siyaset ve devlet kademelerine yabancı bir isim değil. 2008 ile 2011 yılları arasında Kosova Enerji ve Madencilik Bakanı olarak kabinede görev alan siyasetçi, 2011-2014 döneminde ise milletvekili olarak parlamentoda ülkesine hizmet etti. Akademik kariyerini de zirveye taşıyan Pula, Aralık 2025'te Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi (ASHAK) Başkanlığı görevine seçilmişti.
