Hafta başında Asya piyasalarında petrol fiyatlarında dikkat çekici bir artış görüldü. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 24 yükselerek 114,74 dolara çıktı. Aynı saatlerde ABD hafif petrolü de yüzde 26’nın üzerinde artışla 114,78 dolar seviyesinde işlem gördü.
Piyasalardaki bu yükselişin, İran ile ABD ve İsrail arasındaki çatışmaların enerji arzı üzerindeki etkilerine ilişkin artan endişelerle bağlantılı olduğu belirtiliyor. Özellikle dünya petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler fiyatların hızlı yükselmesine neden oldu.
İran’da liderlik değişimi
İran’da pazar günü alınan kararla, saldırılarda hayatını kaybeden Ali Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’in dini lider olarak atandığı açıklandı. Bu gelişme, çatışmaların ilk haftasında ülkede sertlik yanlısı yönetimin iktidarını sürdürdüğü yönünde bir işaret olarak değerlendirildi.
Liderlik değişimi bölgedeki siyasi gelişmeler açısından dikkatle takip edilirken, uluslararası kamuoyu çatışmaların seyriyle ilgili gelişmeleri izlemeye devam ediyor.
İran genelinde yeni saldırılar
Hafta sonu boyunca İran genelinde çeşitli hedeflere yönelik yeni hava saldırıları düzenlendi. Saldırılarda petrol depolarının da hedef alındığı bildirildi.
Bu gelişmeler enerji altyapısının güvenliği konusunda uluslararası piyasalarda kaygıları artırdı. Petrol üretimi ve sevkiyatına yönelik olası riskler, enerji piyasalarında fiyatların hızlı şekilde yükselmesine neden olan faktörler arasında yer aldı.
Asya borsalarında sert düşüşler
Bölgedeki askeri gerilim finans piyasalarına da doğrudan yansıdı. Asya-Pasifik borsalarında haftanın ilk işlem gününde sert satışlar görüldü.
Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 7’den fazla değer kaybetti. Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3 düşerken, Avustralya’da ASX 200 endeksi yüzde 4’ün üzerinde geriledi.
Güney Kore’de Kospi endeksinin yüzde 8’den fazla düşmesi üzerine işlemlere 20 dakika ara verildi. “Devre kesici” olarak bilinen bu mekanizma, çarşamba günü yaşanan yüzde 12’lik düşüşün ardından ikinci kez devreye girdi.
Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatlar durma noktasında
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin savaşın başlamasından bu yana büyük ölçüde durduğu bildirildi.
Piyasa analistleri, boğazdaki sevkiyatın uzun süre aksaması halinde petrol fiyatlarının daha da yükselebileceğini belirtiyor. Boğazdaki tıkanıklığın mart ayı sonuna kadar devam etmesi durumunda petrol fiyatlarının 150 dolar seviyesine ulaşabileceği ifade edildi.
ABD’den petrol fiyatları açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, petrol fiyatlarındaki yükselişe ilişkin yaptığı açıklamada kısa vadeli fiyat artışlarının İran’ın nükleer tehdidinin ortadan kaldırılması sürecinde ödenecek bir bedel olduğunu söyledi.
ABD Enerji Bakanı ise pazar günü yaptığı açıklamada, ülkedeki pompa fiyatlarının yükselmesine yönelik endişelerin farkında olduklarını belirtti. Bakan, İran’ın enerji altyapısını hedef alan saldırıların ABD tarafından değil İsrail tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti.
