Lübnan'ın güneyindeki gerilimi düşürmek amacıyla varılan mutabakat sonrası gözler İsrail ordusunun bölgeden çekilme sürecine çevrildi. Ancak İsrail yönetiminden gelen son açıklama, çekilme sürecinin planlanandan daha ileri bir tarihe ertelendiğini ortaya koydu. Beyrut ile koordinasyon ve güvenlik standartları üzerinden şekillenen bu gelişme, bölgedeki dengeleri nasıl etkileyecek?
İsrail'in Lübnan Güvenlik Mekanizması Şartı ve Çekilme Kararı Neden Ertelendi?
Geçtiğimiz günlerde ABD arabuluculuğunda imzalanan çerçeve anlaşması, İsrail'in Lübnan topraklarından aşamalı olarak çekilmesini öngörüyordu. Sürecin Zavtar ve Ferrun gibi pilot bölgelerden başlatılması beklenirken, İsrail yönetimi süreci dondurma kararı aldı. İsrail devlet televizyonu KAN'ın yansıttığı bilgilere göre, ertelemenin temel gerekçesi Beyrut ile henüz ortak bir denetim mekanizmasının kurulmamış olması.
İsrailli yetkililer, ateşkes şartlarının eksiksiz uygulanabilmesi adına bu mekanizmanın hayati önem taşıdığını savunuyor. Özellikle Hizbullah’ın bölgedeki hareketliliği ve geçmişte yaşanan aksaklıklar göz önüne alındığında, İsrail tarafı "güvenlik" vurgusunu ön plana çıkarıyor. Ortak denetim mekanizması devreye girmeden ve sahadaki güvenlik protokolleri netleşmeden askerlerin çekilmesinin mümkün olmadığı belirtiliyor.
Pilot Bölgelerde Çekilme Takvimi ve ABD'nin Rolü
İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinden tamamen çekilmesi için belirlenmiş kesin bir tarih henüz bulunmuyor. Güvenlik kaynakları, çekilmenin "doğru ve eksiksiz" bir şekilde gerçekleşmesi gerektiğinin altını çiziyor. Bu noktada ABD'nin arabuluculuk rolü kritik bir boyuta ulaşıyor. Özellikle denetim mekanizmasında yer alacak isimlerin belirlenmesi ve onaylanması süreci, süreci yavaşlatan başlıca unsurlardan biri olarak görülüyor.
ABD’nin, denetim kuruluna atanacak kişileri onaylayarak Hizbullah’ın hassas bilgilere erişimini engelleme stratejisi izlemesi bekleniyor. İsrail tarafı, 2024 yılında kurulan önceki mekanizmanın başarısızlığına dikkat çekerek, bu kez "Hizbullah'a karşı somut adımlar atacak" bir yapı kurulmadan sahayı boşaltmayacağını net bir dille ifade ediyor.
Lübnan Ordusu ve Hizbullah'ın Silahsızlandırılması Süreci
İmzalanan çerçeve anlaşmasının merkezinde, Lübnan ordusunun İsrail'in boşalttığı bölgelerde tam güvenlik sorumluluğunu üstlenmesi şartı yer alıyor. Ancak İsrail, Lübnan ordusunun Hizbullah gibi silahlı gruplara karşı nasıl bir tavır alacağı konusunda somut taahhütler bekliyor. Bölgedeki silahsızlandırma süreci, hem İsrail'in güvenlik endişelerini gidermek hem de Lübnan'ın egemenliğini yeniden sağlaması için en zorlu aşama olarak nitelendiriliyor.
Sahadaki askeri ve diplomatik değerlendirmeler, sürecin sadece bir çekilme değil, kapsamlı bir güvenlik yeniden yapılandırması olduğunu gösteriyor. İsrail tarafı, "yeni bir başarısızlık riski" almamak adına, bölgedeki standartların netleştirilmesini çekilmenin ön şartı olarak tutmaya kararlı görünüyor.
