Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ve Uganda'da ortaya çıkan Ebola salgınının uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu teşkil ettiğini ancak uluslararası sağlık tüzüğünde tanımlanan pandemi acil durumu kriterlerini karşılamadığını açıkladı. Ghebreyesus, Bundibugyo virüsünün neden olduğu salgına ilişkin KDC'li ve Ugandalı yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından yazılı bir açıklama yayımladı.
Genel Direktör Ghebreyesus, KDC ve Uganda hükümetlerine salgını kontrol altına alma konusundaki kararlılıkları ve risk değerlendirmesindeki dürüstlükleri nedeniyle teşekkür etti. Bu ülkelerin sağladığı zamanlı veriler sayesinde küresel topluluğun gerekli hazırlık önlemlerini alabildiğini belirten Ghebreyesus; kararın KDC ve Uganda tarafından sunulan bilgiler, bilimsel ilkeler, mevcut bilimsel kanıtlar, diğer ilgili veriler ve salgının uluslararası yayılma riskinin analizi doğrultusunda alındığını kaydetti.
Vaka Sayıları, Can Kayıpları ve Coğrafi Yayılım
Açıklanan verilere göre, 16 Mayıs 2026 itibarıyla KDC'nin Ituri eyaletindeki Bunia, Rwampara ve Mongbwalu bölgeleri dahil olmak üzere en az 3 sağlık bölgesinde laboratuvar onaylı 8 vaka, 246 şüpheli vaka ve 80 şüpheli ölüm bildirildi. Hastalığın sınır ötesi yayılımına ilişkin olarak, KDC'den seyahat eden iki kişide, 15 ve 16 Mayıs tarihlerinde 24 saat arayla Uganda'nın Kampala kentinde laboratuvar onaylı iki vaka tespit edildi. Kampala'daki vakalardan birinin ölümle sonuçlandığı ve bu iki kişi arasında görünürde bir bağlantı bulunmadığı açıklandı. Ayrıca 16 Mayıs'ta Ituri eyaletinden dönen bir kişide KDC'nin başkenti Kinşasa'da laboratuvar onaylı bir vaka daha rapor edildi.
Sağlık Çalışanlarındaki Ölümler ve Risk Farkındalığı
Ituri eyaletinin çeşitli bölgelerinde Bundibugyo virüsü ile uyumlu olan ve alışılmadık toplu ölüm vakaları olarak nitelendirilen olayların meydana geldiği, Ituri ve Kuzey Kivu genelinde ise yeni şüpheli vakaların tespit edildiği aktarıldı. Etkilenen bölgelerde, viral hemorajik ateşe işaret eden klinik bulgularla sağlık çalışanları arasında en az 4 ölüm vakasının kayda geçtiği bildirildi. DSÖ, bu durumun sağlık hizmetleriyle ilişkili bulaşma riskine, enfeksiyon önleme ve kontrol önlemlerindeki eksikliklere ve virüsün sağlık tesislerinde yayılma potansiyeline dair endişeleri artırdığını belirtti. Mevcut tablo itibarıyla, Ebola salgınıyla ilişkili gerçek enfekte kişi sayısı ve coğrafi yayılım konusunda önemli belirsizliklerin sürdüğü ifade edildi.
Uluslararası Koordinasyon ve Acil Durum Komitesi Toplantısı
Mevcut durumun salgının boyutunu tam olarak anlamak, gözetim, önleme ve müdahale faaliyetlerini koordine etmek adına uluslararası düzeyde iş birliği gerektirdiğini vurgulayan Ghebreyesus, uluslararası sağlık tüzüğü çerçevesinde hareket edileceğini belirtti. Genel Direktör, salgının yaşandığı ülkelerin sürece nasıl yanıt vereceğine dair geçici tavsiyeler konusunda görüş alışverişinde bulunmak üzere en kısa sürede Acil Durum Komitesi'ni toplantıya çağıracağını duyurdu.
Ebola Virüsünün Tarihsel Geçmişi
Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, dünya genelinde ilk kez 1976 yılında Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı yaşanan salgınlarla tespit edilmişti. KDC'de görülen ilk salgının Ebola Nehri yakınındaki bir köyde başlaması sebebiyle virüse bu nehrin adı verilmişti. Virüs, Aralık 2013 tarihinde ise Batı Afrika bölgesinde yayılım göstermişti. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yılları arasında etkili olan büyük salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve bu hastaların 11 binden fazlası hayatını kaybetmişti.
