ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı “askeri seçenekleri masada tutması”, diplomatik çıkmazın uzaması durumunda Ortadoğu'daki dengelerin ciddi şekilde değişebileceği endişelerini artırıyor. Uluslararası analizlere göre bu gerilim sıcak çatışmaya dönüşürse çeşitli senaryolar gündeme gelebilir.
Sınırlı ve Hedef Odaklı Operasyonlar
ABD, İran’ın nükleer tesisleri, füze depoları ve Devrim Muhafızları üslerine karşı hava ve deniz yoluyla sınırlı, nokta atışı operasyonlar düzenleyebilir. Bu tür bir hamle, İran rejimini zayıflatma ve iç politikayı sarsma amaçlı olabilir.
Venezuela Modeli: Politikayı Zorlama Stratejisi
Askeri müdahale doğrudan rejim değişikliğini hedeflemeyebilir. Ancak İran'ı bölgesel etkisini sınırlamaya, nükleer faaliyetlerini kısıtlamaya ve halk protestolarına karşı tavrını değiştirmeye zorlayabilir.
Devlet Yapısının Çökmesi ve Askeri Rejim Olasılığı
Bazı analistler, olası bir müdahalenin ardından İran’da mevcut siyasi yapının çökebileceğini ve yerine geçici askeri bir yönetimin geçebileceğini öngörüyor.
ABD Üslerine ve Müttefiklere Misilleme
İran, olası bir saldırıya karşılık olarak ABD üslerini, Körfez ülkelerini ve İsrail gibi müttefikleri balistik füzelerle hedef alma tehdidinde bulunuyor. Bu senaryo, bölgesel savaşı tetikleyebilir.
Hürmüz Boğazı Riski: Küresel Enerji Güvenliği Tehlikede
İran, dünya petrol trafiğinin yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’na mayın yerleştirerek ticaret yollarını riske atabilir. Bu hamle, küresel enerji piyasalarını sarsabilir.
ABD Savaş Gemileri Hedef Alınabilir
İran’ın doğrudan bir ABD savaş gemisini vurma ihtimali, gerilimi savaş boyutuna taşıyabilecek en tehlikeli senaryolardan biri olarak değerlendiriliyor.
Siber Savaş Cephesi
İran ve ABD arasında siber saldırılarla yürütülen düşük yoğunluklu bir savaş hali zaten sürüyor. Büyük çaplı siber saldırılar ekonomik ve askeri altyapıları hedef alabilir.
İran İç Savaş Riski
Dış müdahale sonrası İran’da otorite boşluğu oluşursa, etnik ve dini gerilimler silahlı çatışmalara dönüşebilir. Bu durum ülkeyi uzun süreli bir iç savaşa sürükleyebilir.
Mülteci Krizi: İnsani Felaket Kapıda
Olası bir askeri operasyon milyonlarca İranlının göç etmesine neden olabilir. Bu durum Avrupa’dan Asya’ya kadar birçok bölgeyi etkileyecek yeni bir mülteci krizine yol açabilir.
Küresel Ekonomik Etki
Tüm bu senaryoların gerçekleşmesi, küresel piyasaları doğrudan etkileyebilir. Petrol fiyatlarında büyük dalgalanmalar yaşanabilir, dünya ekonomisinde kırılganlık artabilir.
