Çin’in Hangzhou kentinde faaliyet gösteren Jingan Technology, 1 Mart’ta İran’a düzenlenen hava saldırısına katılan B-2 Spirit uçaklarının takip edildiğini iddia etti. Şirket tarafından yapılan açıklamada, yapay zekâ destekli sistemler aracılığıyla uçakların hareketlerinin izlendiği belirtildi.
Açıklamada, “Jingqi” adı verilen savaş izleme platformunun, uçakların üslerine dönüş sırasında gerçekleştirdikleri radyo iletişimini çözdüğü öne sürüldü. South China Morning Post’un aktardığı bilgilere göre analiz ekibi, uçuş rotalarını yeniden oluşturduklarını ve bu iddiaları destekleyen ses kayıtlarına sahip olduklarını bildirdi.
“Görünmez” uçakların izlenmesi tartışma yarattı
B-2 Spirit bombardıman uçakları, radarlar tarafından tespit edilmesi zor olan “stealth” teknolojisiyle biliniyor. Bu nedenle söz konusu uçakların takip edildiği yönündeki iddia, askeri çevrelerde geniş yankı uyandırdı.
Jingqi platformunun yalnızca sinyal takibi yapmakla kalmadığı, aynı zamanda uçuş rotaları, konuşlanma noktaları ve askeri hareketliliği de analiz edebildiği ifade edildi. Uydu görüntüleri, açık kaynak verileri ve havacılık yörünge bilgilerinin bir araya getirildiği sistemin kapsamlı bir istihbarat ağı oluşturduğu belirtildi.
“Destansı Öfke Operasyonu” detayları
Pentagon tarafından “Destansı Öfke Operasyonu” olarak adlandırılan saldırıda, İran’ın dağlık bölgelerde bulunan füze tesisleri ve kritik askeri altyapısı hedef alındı. Operasyonda, Petro 41’den Petro 44’e kadar çağrı kodlarına sahip dört adet B-2A bombardıman uçağının görev aldığı bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın da kısa süre önce yaptığı açıklamada B-2 Spirit uçaklarına ilişkin “Bu uçağı çok seviyorum” ifadelerini kullandığı aktarıldı.
Yapay zekâ destekli sistemler öne çıkıyor
Çinli şirketin geliştirdiği sistemin yalnızca bu operasyonla sınırlı olmadığı, daha önce Tayvan çevresi ve Batı Filipin Denizi’nde görev yapan ABD’ye ait B-52 bombardıman uçaklarının da benzer yöntemlerle takip edildiğinin öne sürüldüğü belirtildi.
Söz konusu teknolojilerin erken uyarı sistemlerini güçlendirdiği ve askeri hareketliliğin izlenmesinde kullanıldığı ifade edildi.
B-2 Spirit’in teknik özellikleri
B-2 Spirit, ABD tarafından geliştirilen ve Northrop Grumman tarafından üretilen stratejik bombardıman uçağı olarak biliniyor. 1997 yılında aktif hizmete giren uçak, iki pilot tarafından kullanılıyor.
Yaklaşık 11 bin kilometre menzile sahip olan B-2, havada yakıt ikmali yapabilme özelliği sayesinde uzun menzilli operasyonlar gerçekleştirebiliyor. Uçağın 18 ila 23 ton arasında mühimmat taşıyabildiği ve hem nükleer hem de konvansiyonel silahlarla donatılabildiği ifade ediliyor.
Radar izini azaltan özel tasarımı sayesinde hava savunma sistemlerinden kaçabilen B-2, Irak, Afganistan ve Libya gibi operasyonlarda kullanıldı. Yaklaşık 2 milyar dolarlık maliyetiyle dünyanın en pahalı askeri uçakları arasında yer alıyor.
Bölgedeki çatışmalar sürüyor
28 Şubat’ta ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik başlatılan saldırıların ardından, İran da İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’de belirlenen hedeflere saldırılar düzenledi.
İranlı yetkililer, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısının 1348’i, yaralı sayısının ise 17 bini aştığını açıkladı. Taraflar arasında karşılıklı saldırılar devam ederken, bölgedeki gerilim yüksek seviyesini koruyor.
