Bosna Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaşın en karanlık sayfası olan Srebrenitsa soykırımının üzerinden 31 yıl geçti. Sırp güçleri tarafından katledilen ve toplu mezarlardan çıkarılan kurbanlardan kimlik tespiti tamamlanan 10 kişi daha bu yıl 11 Temmuz’da düzenlenecek resmi törenle Potoçari Anıt Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
En Genci 20, En Yaşlısı 56 Yaşında
Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü, bu yıl ailelerinin onayıyla defin işlemi kesinleşen 10 kurbanın kimlik bilgilerini kamuoyuyla paylaştı. Katledildiğinde henüz 20 yaşında olan Senad Jusic bu yıl toprağa verilecek en genç kurban olurken, katliamın hayattan kopardığı 56 yaşındaki Ramo Dautovic ise listenin en yaşlı ismi olarak kayıtlara geçti.
Potoçari’de bu yıl sonsuzluğa uğurlanacak kurbanların isimleri şu şekilde açıklandı:
Senad Jusic, Muriz Barakovic, Hamed Music, Ramo Alic, Muhidin Osmanovic, Huso Cerimovic, Nuko Nukic, Ahmet Guster, Asım Kunic ve Ramo Dautovic.
Parçalanmış Aileler Mezarda Buluşuyor
Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü Sözcüsü Emza Fazlic, kimliklendirme sürecinin toplu mezarlardan çıkarılan kemik parçalarının ailelerden alınan DNA örnekleriyle eşleştirilmesi sonucu tamamlandığını belirtti. Vefat edenlerin bazılarının daha önce defnedilen akrabalarının yanına gömüleceğini ifade eden Fazlic, bir babanın oğlunun yanına, bir başka kurbanın ise amca çocuklarıyla aynı mezara yerleştirileceğini aktardı.
Sözcü Fazlic, "Bazı aileler, yeni toplu mezarların bulunması ve beden bütünlüğünün daha fazla sağlanabilmesi umuduyla cenazeleri teslim almak için yıllarca beklemeyi tercih ediyor" diyerek yaşanan trajedinin büyüklüğünü gözler önüne serdi.
11 Temmuz 1995’te Srebrenitsa’da Ne Oldu?
Srebrenitsa, Birleşmiş Milletler tarafından "güvenli bölge" ilan edilmesine rağmen, 11 Temmuz 1995’te General Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikleri tarafından işgal edildi. Bölgeyi korumakla görevli Hollandalı BM askerlerinin sığınmacı Boşnakları Sırp güçlerine teslim etmesi, modern tarihin en büyük katliamlarından birine zemin hazırladı. Kadın ve çocukların göç etmesine izin veren Sırp güçleri, yaşları gözetmeksizin en az 8 bin 372 Boşnak erkeği ormanlık alanlarda, fabrikalarda ve depolarda acımasızca katlederek toplu mezarlara gizledi.
Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007 yılında eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden gelen deliller ışığında Srebrenitsa ve çevresinde yaşanan vahşeti resmen "soykırım" olarak tescilledi.
Binlerce Kurbanın İzi Hâlâ Aranıyor
Savaşın sona ermesinden bu yana yürütülen hummalı çalışmalarda, bugüne kadar 77’si toplu mezar olmak üzere 150 farklı noktadan kurbanların izine rastlandı. Şu ana kadar Potoçari Anıt Mezarlığı’na 6 bin 772 soykırım kurbanı defnedilirken, 250 kurban ise ailelerinin talebiyle yerel mezarlıklarda toprağa verildi. Katliamın üzerinden 31 yıl geçmesine rağmen, bedenlerine ait hiçbir kalıntıya ulaşılamayan 1000'den fazla soykırım kurbanı ise hâlâ aranıyor.
