Reuters’a konuşan bölgesel kaynaklara göre, İran’daki Uzmanlar Meclisi Ali Hamaney’in ölümünün ardından 56 yaşındaki Mücteba Hamaney’i ülkenin yeni dini lideri olarak seçti. Bu gelişme, İran yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
Ali Hamaney’in 28 Şubat’ta İsrail tarafından düzenlenen hava saldırısında hayatını kaybettiği bildirildi. Söz konusu saldırı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı geniş kapsamlı bombardıman kampanyasının ilk adımı olarak nitelendirildi.
Savaş Bölge Genelinde Etki Yarattı
İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarının ardından Tahran yönetimi karşılık verdi. İran’ın bölge genelinde füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediği aktarıldı.
Körfez ülkeleri ve bölgede bulunan bazı ABD hedeflerinin de bu saldırılardan etkilendiği ifade edildi. Yaşanan gelişmeler, çatışmanın Orta Doğu genelinde yayılabileceğine ilişkin endişelerin artmasına neden oldu.
Uzmanlardan Yeni Liderlik Değerlendirmeleri
Orta Doğu Enstitüsü kıdemli uzmanlarından Alex Vatanka, Mücteba Hamaney’in göreve gelmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Vatanka, bu gelişmenin Washington açısından önemli bir hayal kırıklığı olduğunu ifade etti.
Vatanka, ABD’nin yürüttüğü operasyon sonucunda İran’daki liderliğin değiştiğini ancak yerine daha sert çizgide olduğu belirtilen bir ismin geçtiğini dile getirdi.
Analistlere göre Mücteba Hamaney’in seçilmesi, İran yönetiminin ABD ve İsrail ile ilişkilerinde uzlaşma yerine çatışma ve direnme stratejisinin öne çıkabileceği yönünde değerlendirmelere yol açtı.
“Dünya Hamaney Dönemini Arayacak” Açıklaması
Reuters’a konuşan bir bölgesel yetkili, yeni liderliğe ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yetkili, “Dünya Hamaney dönemini arayacak. Mücteba demir yumruk göstermek zorunda kalacak. Savaş bitse bile içeride çok sert bir baskı olacak.” ifadelerini kullandı.
Son aylarda İran’da ekonomik kriz, yüksek enflasyon, para biriminin değer kaybı ve artan yoksulluk nedeniyle protestolar yaşandığı bildirildi. Analistler, savaş ortamında iç politikadaki baskıların artabileceğine dikkat çekiyor.
İsrail ve ABD’den Açıklamalar
İsrail yönetimi, Ali Hamaney’in yerine geçecek herhangi bir liderin de hedef olabileceğini açıklamıştı. ABD Başkanı Donald Trump ise savaşın ancak İran’ın askeri ve siyasi liderliğinin ortadan kaldırılmasıyla sona erebileceğini söylemişti.
Mücteba Hamaney’in İran’ın yeni dini lideri olarak göreve başlamasıyla birlikte bölgede devam eden savaşın seyrinin nasıl değişeceği yakından izleniyor.
Mücteba Hamaney Kimdir?
Mücteba Hamaney, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ikinci oğludur. 1969 yılında İran’ın Meşhed kentinde doğdu. Dini eğitimini Kum kentindeki medreselerde aldı.
Resmi bir devlet görevi bulunmamasına rağmen uzun yıllardır İran siyasetinde etkili isimlerden biri olarak gösteriliyor. Özellikle Devrim Muhafızları ve muhafazakâr siyasi çevrelerle yakın ilişkileri bulunduğu belirtiliyor.
2009 yılında İran’daki tartışmalı cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından yaşanan protestolar sırasında da adı kamuoyunda gündeme gelmişti. Bazı siyasi çevreler, Mücteba Hamaney’in o dönemde perde arkasında etkili olduğunu ileri sürmüştü.
Uzun süredir İran’ın dini ve siyasi yapısı içinde güçlü bir konumda olduğu ifade edilen Mücteba Hamaney, babası Ayetullah Ali Hamaney’den sonra dini liderlik için adı geçen isimler arasında yer alıyordu.