ABD ile İran arasında basra Körfezi ekseninde tırmanan askeri gerilimi düşürmek amacıyla yürütülen örtülü diplomasi trafiği duvara toslandı. Washington’ın Bağdat yönetimi üzerinden ilettiği geçici ateşkes planı, Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin net bir çerçeve sunmadığı gerekçesiyle Tahran tarafından reddedildi.
Orta Doğu’da askeri tırmanış devam ederken, krizin derinleşmesini önlemeye yönelik diplomatik temaslardan beklenen haber gelmedi. ABD ve İran arasındaki tansiyonu düşürmeyi hedefleyen son girişim, tarafların stratejik önceliklerindeki uyuşmazlık nedeniyle sonuçsuz kaldı.
Mektup Bağdat Üzerinden Gitti
Ulusal ve uluslararası diplomasi koridorlarına yansıyan bilgilere göre, krizde arabulucu rolü üstlenen Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, geçtiğimiz günlerde Tahran’a kritik bir ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında Irak liderinin, ABD yönetimi tarafından hazırlanan ve taraflar arasında çatışmasızlık ortamı sağlamayı amaçlayan özel bir ateşkes taslağını İranlı muhataplarına sunduğu öğrenildi.
İçeriği gizli tutulan taslak metnin, öncelikli olarak sıcak temas riskini azaltmaya yönelik tedbirler içerdiği ifade ediliyor.
Tahran'ın Kırmızı Çizgisi: Hürmüz Boğazı
Görüşmelerin ardından İran cephesinden teklife olumsuz yanıt geldi. Tahran yönetiminin, Washington’ın sunduğu planı "geçici bir pansuman" olarak değerlendirdiği belirtiliyor.
İranlı yetkililerin ret kararına gerekçe olarak; teklifin, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın nihai ve kalıcı statüsüne ilişkin bağlayıcı bir çözüm barındırmamasını gösterdiği kaydedildi. Tahran, bölgedeki kalıcı askeri varlık ve seyir güvenliği krizleri çözülmeden geçici bir formüle imza atmayacağını net bir dille bildirdi.
Temaslar Sürecek: İş Birliği Anlaşmaları İmzalandı
Ateşkes teklifinin gölgesinde geçen diplomatik temaslarda Irak Başbakanı ez-Zeydi, İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan tarafından resmi törenle ağırlandı. Diplomatik zirvede bölgesel güvenlik mimarisi geniş biçimde ele alınırken, iki ülke arasındaki ikili ilişkiler de masaya yatırıldı.
Görüşmelerin ardından düzenlenen imza töreninde, siyasi ve ekonomik alanlarda iş birliğini güçlendirmeyi hedefleyen çok sayıda mutabakat zaptı imzalandı. Bölgesel diyalog kanallarının açık tutulması konusunda mutabakata varılsa da ABD-İran hattındaki düğümün nasıl çözüleceği belirsizliğini koruyor.
