Meksika’nın en çok aranan uyuşturucu baronlarından Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) lideri Nemesio Oseguera Cervantes, bilinen adıyla “El Mencho”, Jalisco eyaletinde düzenlenen askeri operasyon sırasında hayatını kaybetti. Operasyonun Tapalpa kasabası kırsalında başladığı ve helikopter tahliyesi sürecinde tamamlandığı bildirildi.
Federal güvenlik güçleri tarafından Guadalajara’nın yaklaşık 130 kilometre güneyindeki Tapalpa’da gerçekleştirilen operasyonda çatışma çıktığı ve CJNG elebaşı El Mencho’nun öldürüldüğü açıklandı.
“Kırmızı Alarm” ve Şiddet Olayları
Operasyonun ardından Jalisco ve bazı eyaletlerde yol kapatma, araç ve iş yeri kundaklama olayları yaşandı. Jalisco eyalet hükümeti halktan evlerinde kalmalarını istedi, toplu taşıma askıya alındı ve “kırmızı alarm” uygulaması devreye sokuldu.
El Mencho’nun öldürülmesinin ardından çıkan şiddet olaylarında 25’i güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 55 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Operasyonun Başlangıcı ve Planlama Süreci
CNN’e göre operasyon, uzun süren takibin ardından elde edilen bir istihbarat bilgisiyle başlatıldı. 20 Şubat’ta Meksika güvenlik güçleri, El Mencho’nun yerini netleştiren kritik bir bilgiye ulaştı. Bilginin, kartel liderinin sevgilisine yakın olduğu belirtilen bir kişi üzerinden elde edildiği aktarıldı.
Meksika Savunma Bakanı Ricardo Trevilla Trejo, operasyonun bu bağlantı sayesinde şekillendiğini açıkladı. El Mencho’nun sevgilisinin konumu Tapalpa kırsalındaki dağlık bölgede tespit edildi. Bir gün sonra sevgilinin kulübe kompleksinden ayrıldığı, ancak El Mencho’nun özel korumalarıyla bölgede kalmaya devam ettiği belirtildi.
Bunun üzerine Meksika Özel Kuvvetleri ile Ulusal Muhafızlara bağlı Acil Müdahale Gücü tarafından 24 saat içinde operasyon planı hazırlandı. Operasyon ağırlıklı olarak kara unsurlarıyla yürütüldü, helikopter desteği sınırlı tutuldu.
Çatışma ve Tahliye Süreci
Operasyonun merkezi, Tapalpa’nın yaklaşık 5 kilometre güneybatısındaki ormanlık alanda bulunan Cabanas La Loma isimli yerleşke oldu. ABD Hazine Bakanlığı’nın tesisi 2015 ve 2017 yıllarında yaptırım listesine aldığı bildirildi.
Görgü tanığı videolarında zırhlı araçların ilerlediği, otomatik silah seslerinin duyulduğu ve bölgeden siyah duman yükseldiği görüldü. Güvenlik güçleri çevreyi kuşattığında kartel üyeleri ateş açtı. İlk çatışmada 8 kartel üyesi öldürüldü, 2 asker yaralandı.
El Mencho ve bazı korumaları ormanlık alana kaçtı. İkinci çatışmada El Mencho ve iki koruması ağır yaralı olarak ele geçirildi. Yaralı askerle birlikte helikopterle Guadalajara’daki hastaneye sevk edilmek üzere havalandılar. Yetkililer, uçuş sırasında El Mencho ve iki kartel üyesinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Güvenlik gerekçesiyle helikopterin rotası değiştirilerek Morelia Uluslararası Havalimanı’na yönlendirildiği, ardından cenazelerin askeri uçakla Mexico City’ye taşındığı bildirildi.
Kartelin Geleceğine İlişkin Değerlendirmeler
The New York Times’a göre CJNG’nin geleceği liderlik sürecine bağlı. Kartelin geçmişte Milenio Karteli’nden ayrılarak 2009’da kurulduğu ve El Mencho’nun örgütün başına geçtiği hatırlatıldı.
El Mencho’nun bazı kardeşlerinin tutuklu olduğu, oğlunun ABD’ye iade edildiği ve eşi Rosalinda Gonzalez Valencia’nın finansal yapıda etkili olsa da liderliği devralmasının düşük ihtimal olarak değerlendirildiği aktarıldı. Liderliğin kartelin üst düzey yöneticilerinden birine geçebileceği ifade edildi.
Meksika hükümetinin Sinaloa Karteli’ne karşı da operasyon yürüttüğü, geçmişte Sinaloa içindeki “Chapitos” fraksiyonunun CJNG ile taktik ittifak kurduğu bilgisi paylaşıldı.
NYT’ye göre CJNG’nin küresel uyuşturucu ticareti yürüttüğü, avokado üretim zincirine sızdığı, Çin’den ABD’ye göçmen kaçakçılığı yaptığı ve Güney Amerika’da yasa dışı altın madenciliğine karıştığı belirtildi.
