ABD ile İran arasında Şubat 2026'da başlayan askeri gerilimin ardından sağlanan kırılgan barış ortamı, yeni bir diplomatik manevrayla devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 22 Nisan Çarşamba günü süresi dolan iki haftalık geçici ateşkesi, İran tarafının nihai barış teklifini sunmasına fırsat tanımak amacıyla uzattığını açıkladı. Beyaz Saray kaynakları, Trump’ın bu kararı Pakistan’dan gelen yoğun talep üzerine aldığını belirtirken, müzakerelerin cuma günü gibi erken bir tarihte yeniden başlayabileceğine işaret etti.
Müzakere sürecinin merkezi olan Pakistan’da ise hareketlilik en üst seviyeye ulaştı. İslamabad’daki Serena Otel çevresinde güvenlik önlemleri artırılırken, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki heyetin ikinci tur görüşmeler için bölgeye gelmesi bekleniyor. Ancak diplomatik iyimserliğe rağmen sahada gerilim sürüyor; Trump yönetimi ateşkesi uzatmasına rağmen Hürmüz Boğazı ve İran limanlarındaki deniz ablukasının "kalıcı bir anlaşma sağlanana kadar" devam edeceğini vurguluyor.
Pakistan’ın arabuluculuğu ve İslamabad görüşmeleri
Pakistan, 2026 krizinin başından bu yana Washington ve Tahran arasında "mekik diplomasisi" yürüten kilit aktör olarak öne çıkıyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in yürüttüğü süreçte, tarafların İslamabad'da doğrudan masaya oturması hedefleniyor. Diplomatik kaynaklar, önümüzdeki 36 ila 72 saatlik dilimin, İran’ın masaya dönüş kararını netleştirmesi açısından kritik olduğunu belirtiyor.
Enerji piyasaları ve ateşkesin ekonomik etkisi
2026 yılındaki bu çatışma süreci, küresel enerji piyasalarında son yılların en büyük dalgalanmasına neden oldu. 8 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla varılan ilk ateşkes kararıyla birlikte, varil başına 110 dolara kadar çıkan Brent petrol fiyatları, arz güvenliğine dair endişelerin hafiflemesiyle 95-100 dolar bandına gerilemişti.
Trump’ın son uzatma kararı piyasalarda "ılımlı bir seyir" beklentisi oluştursa da, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin tam kapasiteyle açılmaması nedeniyle enerji maliyetleri üzerindeki risk primi varlığını sürdürüyor. Analistler, tarafların masada uzlaşamaması durumunda petrol fiyatlarının yeniden 120 dolar seviyelerini test edebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin abluka baskısını eleştirerek sahada "üstünlüğün kendilerinde olduğu" mesajını vermeye devam ediyor. Müzakerelerin ikinci turunda, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine getirilecek 20 yıllık kısıtlama ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi engebeli maddelerin ele alınması bekleniyor.
