İran ve ABD arasındaki gerilimi düşürmek adına arabuluculuk üstlenen Pakistan, son haftalarda iki ülke arasında yoğun bir mekik diplomasisi yürütüyordu. İran yönetimi, bölgedeki tüm cephelerde savaşı sona erdirecek ve ardından nükleer görüşmelere geçilmesini sağlayacak iki aşamalı, 14 maddelik bir planı yazılı olarak ABD’ye iletmişti. Ancak Washington’dan gelen yanıt, beklentilerin aksine gerilimi tırmandırdı.
Trump: "Yanıtlarını Beğenmedim"
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamalarda İran’ın sunduğu önerileri "kabul edilemez" bulduğunu zaten sinyallemişti. İsrail televizyonuna verdiği mülakatta teklifi incelediğini belirten Trump, bugün gelen resmi yanıtla birlikte Tahran’ın şartlarını tamamen geri çevirdi. Trump’ın "yanıtlarını beğenmedim" çıkışının ardından, İran’a yönelik askeri operasyon tehditlerini yeniden dile getirmesi bölgedeki tansiyonu zirveye çıkardı.
İran’ın Şartı: "Önce Savaş Bitsin, Sonra Nükleer"
Tehran Times gazetesinde yer alan detaylara göre İran’ın teklifi net bir sıralamaya dayanıyordu:
Birinci Aşama: Tüm cephelerde askeri hareketliliğin ve çatışma riskinin sona erdirilmesi.
İkinci Aşama: İran’ın güvenlik ve ekonomik şartları karşılandığı takdirde nükleer meseleye ilişkin masaya oturulması.
Ancak ABD tarafı, bu sıralamayı bir "zaman kazanma stratejisi" olarak görerek, özellikle nükleer program üzerindeki baskısını hafifletmeye yanaşmadı.
Baskıcı Tutum ve Saldırı Tehditleri
Haberde, ABD’nin nükleer konuda taviz vermeyen ve "baskıcı" olarak nitelendirilen tutumunu sürdürdüğü vurgulandı. Diplomatik kaynaklar, Trump yönetiminin İran’ın nükleer kapasitesini tamamen tasfiye etmeden herhangi bir "savaş sonlandırma" anlaşmasına imza atmayacağını belirtiyor. Bu durum, diplomatik çözüm umutlarını Kurban Bayramı öncesinde bir kez daha gölgeledi.
İRAN-ABD MÜZAKERE TAKVİMİ
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 3 Mayıs | Trump, İran’ın ilk teklifini "kabul edilemez" buldu. |
| 10 Mayıs | İran, 14 maddelik yeni teklifini Pakistan’a sundu. |
| 14 Mayıs | Trump, saldırı tehditlerini yineleyerek teklifi beğenmediğini söyledi. |
| 15 Mayıs | ABD yönetimi resmi yanıtla teklifi reddettiğini duyurdu. |
